Connect with us

PASSPORT

Ποιες είναι οι μελλοντικές προθέσεις της Κίνας;

Published

on

Καθώς η ισχύς της Κίνας αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, πολλές περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις ανησυχούν για την οικονομική, πολιτική και στρατιωτική δυναμική της.

Υπάρχει μια παγκόσμια δυσπιστία σχετικά με τις προθέσεις της Κίνας, η οποία έχει προκληθεί από πολιτικές αποφάσεις και δραστηριότητές της τα τελευταία 30 χρόνια. Η ιδιαίτερη σχέση μεταξύ της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών και η οικονομική αλληλεξάρτηση, έχει προκαλέσει σύγχυση και αντικρουόμενες απόψεις μεταξύ των αναλυτών, που αναρωτιούνται κατά πόσο η αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ των δύο παγκόσμιων δυνάμεων θα επηρεάσει ή και θα απορρυθμίσει την παγκόσμια τάξη. Μήπως η Κίνα προσπαθεί να αυξήσει την επιρροή της στο διεθνές επίπεδο, αποσκοπώντας τελικά στην ανατροπή της τρέχουσας παγκόσμιας ισορροπίας;

Η εξωτερική πολιτική της Κίνας στηρίζεται σε τρεις υποθέσεις για το πώς λειτουργεί ο κόσμος: την επιβίωση σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, την προάσπιση και διαφύλαξη των συμφερόντων της με κάθε κόστος, και τη διασφάλιση πως διαθέτει τον απαραίτητο έλεγχο και τους αναγκαίους πόρους για να διατηρηθεί η ισορροπία δυνάμεων. Η Κίνα εγκατέλειψε την παραδοσιακή εξωτερική πολιτική της απομόνωσης και επέτρεψε στον εαυτό της να προσαρμοστεί στο σύγχρονο κόσμο, να αναπτυχθεί οικονομικά και να εμφανιστεί ως μια νέα παγκόσμια δύναμη.

Ο «αρμονικός κόσμος» είναι μια ιδέα του πρώην προέδρου Χου Ζιντάο, εισήχθη για πρώτη φορά το 2005 και αποτελεί τον άξονα της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής: η επίτευξη της διαρκούς ειρήνης και κοινής ευημερίας, σε έναν κόσμο όπου όλοι οι πολιτισμοί θα πρέπει να συνυπάρχουν αρμονικά. Η επιθυμία να κλείσει το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών που προκαλεί κοινωνικές εντάσεις στο εσωτερικό και σε διεθνές επίπεδο, μέσω της εφαρμογής τεσσάρων δράσεων: πολυμέρεια, οικονομική συνεργασία, διατήρηση της πολυμορφίας μέσω της ισότητας και της δημοκρατίας, και τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ με ορθολογικό τρόπο. Ωστόσο, η Κίνα μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει πράξη αυτά τα υψηλά ιδανικά με συγκεκριμένες δράσεις.

Οι ηγέτες της Κίνας θεωρούν ηθικά λάθος την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις μιας άλλης κυρίαρχης χώρας. Στρατιωτικά, η Κίνα φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη διατήρηση των “βαρβάρων” μακριά από το έδαφός της, παρά τη διαμάχη στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Το Πεκίνο αναμφίβολα γνωρίζει ότι αυτές οι πρακτικές προκαλούν τριβές μεταξύ της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών, ωστόσο, η ανάγκη της να στηρίξει μια ταχέως αναπτυσσόμενη οικονομία της και να διατηρήσει την αύξηση του βιοτικού επιπέδου για την τεράστια πληθυσμό της – με την απόκτηση πολύτιμων πόρων, όπως το πετρέλαιο, μέταλλα και νερό – μπορεί να είναι η πιο ισχυρή κινητήρια δύναμη πίσω από την εξωτερική της πολιτική, από οτιδήποτε άλλο.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί το μαρξιστικό/ λενινιστικό μοντέλο αυταρχικής διακυβέρνησης και το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ) είναι το μόνο πολιτικό κόμμα που επιτρέπεται στο εσωτερικό της Κίνας και η εξουσία του είναι αδιαμφισβήτητη. Παρόλο που η Κίνα έχει εγκαταλείψει την τυπική σοσιαλιστική οικονομία των παλιών κομμουνιστικών κοινωνιών και έχει υιοθετήσει έναν «ελεγχόμενο» καπιταλισμό δυτικού τύπου, η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε αμφισβήτηση της μονοκομματικής κυριαρχίας της δεν θα γίνει ανεκτή. Ενώ πολλοί Κινέζοι έχουν αποκτήσει ως ένα βαθμό προσωπική, οικονομική, πολιτιστική και πνευματική ελευθερία, αυτές οι νέες ελευθερίες προϋποθέτουν το σεβασμό στην αδιαμφισβήτητη παντοδυναμία του κόμματος.

Ίσως το κίνητρο για τη μεταρρύθμιση της εξωτερικής τους πολιτικής, είναι η διεκδίκηση μιας θέσης που θεωρούν πως τους ανήκει, δηλαδή ανάμεσα στις παγκόσμιες δυνάμεις και που χάθηκε απότομα την περίοδο του Μάο. Ίσως η εξωτερική πολιτική της παγκόσμιας αρμονίας είναι ένα μήνυμα προς τις ΗΠΑ και άλλους διεθνείς παράγοντες, ότι δεν έχει καμία πρόθεση να αμφισβητήσει το υπάρχων αμερικανοκεντρικό διεθνές σύστημα. Ίσως η συνεχής απειλή οικονομικών κυρώσεων χρησιμεύει ως μια υπενθύμιση ότι η Κίνα είναι ευάλωτη λόγω της εξάρτησής της από τις αγορές των πιο προηγμένων χωρών. Παρ ‘όλα αυτά, είναι περισσότερο πιθανό η κινεζική εξωτερική πολιτική -σε μεγάλο βαθμό- να διαμορφώνονται από την ανησυχία της ότι δεν είναι ακόμα μια πραγματική παγκόσμια δύναμη, πολύ λιγότερο ένας παγκόσμιος ηγέτης. Αυτή η αυτοθεωρούμενη ανησυχία κατωτερότητας φαίνεται πως έχει μεγάλη επιρροή στο Πεκίνο.

Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εκφράζουν κατά καιρούς την ανησυχία τους σχετικά με τις μελλοντικές προθέσεις της Κίνας, δεν θεωρείται πλέον ως άσπονδος εχθρός. Έχουν αναπτύξει στενούς εμπορικούς δεσμούς και αλληλοεξαρτώνται οικονομικά. Παρά τις οικονομικές, στρατιωτικές και πολιτικές σχέσεις που διατηρούν οι δύο χώρες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν έντονες επιφυλάξεις σχετικά με την αδυσώπητη οικονομική ανάπτυξη της Κίνας, η οποία εν μέρει τροφοδοτείται από τις δραστηριότητες της οικονομικής κατασκοπείας και της κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας.

Παραδόξως, παρά τους φόβους ότι η Κίνα θα μπορούσε μια μέρα να γίνει ένας πιο επιθετικός διεθνής παίκτης, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκουν το ίδιο απογοητευτική την απροθυμία της Κίνας να γίνει πιο ενεργή στη διεθνή σκηνή, αρκεί να ακολουθεί τους όρους του παιχνιδιού που θέτουν οι αμερικανοί. Η δυσπιστία της Κίνας από αυτές τις παράδοξες αμερικανικές τάσεις πηγάζει από την ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ θέλουν να αποδυναμώσουν την Κίνα εμποδίζοντας την οικονομική και στρατιωτική της ανάπτυξη της, παίζοντας ουσιαστικά διπλό παιχνίδι. Αυτή η ανησυχία δημιουργεί ένα ασαφές πλαίσιο συνεργασίας που αναμένεται να συνεχιστεί και στο μέλλον.

Η ιστορία μας διδάσκει πως όταν ένα κράτος έχει αυξημένη δύναμη και επιρροή, ο πειρασμός της επέκτασης της κυριαρχίας, προκειμένου να τροποποιηθεί το διεθνές σύστημα σύμφωνα με τα δικά του συμφέροντα γίνεται έντονος. Οπωσδήποτε, η Κίνα έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τον πλούτο, τα στρατιωτικά μέσα, και το ανθρώπινο δυναμικό για να γίνει ο επόμενος παγκόσμιος κολοσσός. Είναι φυσικό λοιπό, για τον σημερινό παγκόσμιο κολοσσό, να λαμβάνει τα μέτρα του.

Ενώ παραμένει εξαιρετικά απίθανο η Κίνα να χρησιμοποιήσει τα τεράστια αποθεματικά της για να πλημυρίσει τις παγκόσμιες αγορές, ή να αποφασίσει να σταματήσει τη χρηματοδότηση του αμερικανικού χρέους, το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να επαγρυπνεί ακόμη και για τη δυνατότητα αυτή, είναι άκρως ανησυχητικό. Αν και δεν είναι ακόμη σαφές προς ποια κατεύθυνση επιθυμεί η ηγεσία της Κίνας να κινηθεί, όσοι υποστηρίζουν τη λεγόμενη «Pax Americana» μπορούν να βγάλουν ένα στεναγμό ανακούφισης: όσο η Κίνα επικεντρώνεται στη δική της εγχώρια ανάπτυξη και σταθερότητα, το σημερινό status quo θα συνεχιστεί.

PASSPORT

Η διπλωματία της νέας εποχής

Published

on

Ποιες είναι οι αναδυόμενες τάσεις στη διπλωματία; Ερευνητές, επαγγελματίες και παρατηρητές αναρωτιούνται υπό ποιες διπλωματικές προσεγγίσεις μπορεί να βελτιωθεί ο κόσμος και να αντιμετωπιστούν καλύτερα οι νέες απειλές που προκύπτουν.

Υπήρξαν πολλές νέες προσπάθειες προσέγγισης και αντιμετώπισης των μεγάλων προβλημάτων, όπως οι εθνοτικές εντάσεις, ο εξτρεμισμός και η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, η οποία ήταν και η δυσκολότερη. Μερικές από τις αναδυόμενες διπλωματικές τάσεις έχουν τη δυνατότητα να λύνουν προβλήματα, αλλά μπορούν να εγγυηθούν λύσεις για τις νέες πολύπλοκες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η διπλωματική κοινότητα;

Αυτές οι αναδυόμενες τάσεις, είναι ένας τρόπος ενσωμάτωσης υφιστάμενων κοινωνικών δομών στην διπλωματία και την ειρηνευτική διαδικασία. Η χρήση των social media, της τηλεόρασης και του πολιτισμού κάνουν ορισμένες διεθνείς καμπάνιες πιο ελκυστικές για τις νεότερες πληθυσμιακές ομάδες. Πολλοί Οργανισμοί έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα επιτυχείς στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων και διπλωματικών προκλήσεων με τη χρήση των μέσων ενημέρωσης.

Η Διπλωματία της μόδας είναι μια τάση που υπάρχει εδώ και 20 χρόνια, αλλά έχει έρθει στο προσκήνιο λόγω των πρόσφατων επιτυχιών της. Η ΜΚΟ Μόδα για την Ανάπτυξη (F4D), χρησιμοποιεί τη μόδα ως ένα τρόπο για τη δημιουργία επιχειρήσεων και τη γεφύρωση των πολιτιστικών διαφορών. Με την υποστήριξη του ΟΗΕ, η F4D έχει αναπτύξει πρωτοβουλίες σε πολλές ηπείρους και εστιάζει σε βασικούς τομείς, όπως η παραγωγή, το εμπόριο, η προώθηση, οι δεξιότητες, η κατάρτιση και η εκπαίδευση, επιδιώκοντας επίσης την επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας: την καταπολέμηση της φτώχειας με τη δημιουργία επιχειρηματικών ευκαιριών, τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και την προώθηση της ισότητας των φύλων. Η αποστολή τους είναι να αξιοποιήσουν τη δύναμη της βιομηχανίας μόδας και να εφαρμόσουν δημιουργικές στρατηγικές για την αειφόρο οικονομική ανάπτυξη για τις κοινότητες σε όλο τον κόσμο μέσω της μόδας.

Η Αθλητική διπλωματία έχει τη βάση της σε αμερικανικές διπλωματικές τεχνικές, καθώς οι ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει στοιχεία πολιτισμού και αθλητισμού για τη βελτίωση των διπλωματικών σχέσεων. Η Ποδοσφαιρική διπλωματία αποσκοπεί στη μείωση των εθνοτικών εντάσεων μεταξύ των χωρών. Ένα άθλημα δημοφιλές σε όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, την Αφρική και ένα από τα δημοφιλέστερα στην Ασία. Μέσα από την ποδοσφαιρική διπλωματία, η Κίνα ανέπτυξε καλύτερες σχέσεις με τις χώρες της Αφρικής. Η λεγόμενη Διπλωματία των Σταδίων επέτρεψε στην Κίνα να επενδύσει στην δημιουργία υποδομών της Αφρικής και σε χώρες όπως η Αγκόλα, η Γκαμπόν και η Γουινέα με την οικοδόμηση γηπέδων ποδοσφαίρου.

Η Διπλωματία του μπάσκετ ήταν επίσης μια επιτυχημένη μορφή διπλωματίας, με τον πρώην μπασκετμπολίστα Dennis Rodman να αποκτά άνευ προηγουμένου πρόσβαση στη Βόρεια Κορέα και τον ηγέτη της. Η αμερικανική διπλωματική κοινότητα πίεσε τον Rodman να αναλάβει διπλωματικό ρόλο, αλλά αυτός αρνήθηκε. Παρ’ όλα αυτά, ζήτησε και κατάφερε να επιτύχει την απελευθέρωση του Kenneth Bae, βελτιώνοντας έστω βραχυπρόθεσμα τις σχέσεις ΗΠΑ-Βόρειας Κορέας.

Η Ψηφιακή διπλωματία έχει γίνει η πρώτη επιλογή και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει μέρος του ρεπερτορίου της διπλωματικής κοινότητας. Σε περιοχές συγκρούσεων, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα social media για να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν την παγκόσμια κοινότητα, να οργανώσουν διαδηλώσεις, να επικοινωνούν, και να παρακάμπτουν την τοπική λογοκρισία. Ένα επιτυχημένο παράδειγμα είναι η Αραβική Άνοιξη και οι διαδηλώσεις στην Αίγυπτο και στην Ουκρανία. Η Ψηφιακή διπλωματία έφερε παγκόσμιους ηγέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως ο πρώην Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ που επισκέφθηκε την Silicon Valley για την ενίσχυση της ρωσικής οικονομίας μέσω της καινοτομίας και της τεχνολογίας. Αυτό ήταν μέρος της προσπάθειας της δημόσιας διπλωματίας για την σφυρηλάτηση μιας «επανεκκίνησης» των αμερικανορωσικών σχέσεων.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οικοδομούν ισχυρότερες σχέσεις μεταξύ της διπλωματικής κοινότητας, των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων. Η κυβέρνηση της Σουηδίας δημιούργησε τη διεθνή πρωτοβουλία της Στοκχόλμης για την ψηφιακή διπλωματία. Μια ευρύτερη κατανόηση της ψηφιακής διπλωματίας, προσφέρει πρακτικές χρήσης του διαδικτύου για την επίτευξη των διπλωματικών στόχων. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην παρακολούθηση των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε χώρες που τα τοπικά πρακτορεία ειδήσεων πλασάρουν την κρατική προπαγάνδα. Ωστόσο, υπάρχουν και αδύναμα σημεία, όπως η εγκυρότητα των πληροφοριών, οι πηγές, η ανωνυμία και η εξάρτηση από τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, που σε υπανάπτυκτες χώρες είναι προβληματικά.

Λόγω της εξάπλωσης της τεχνολογίας και των πολύπλοκων κρίσεων, οι μη παραδοσιακές διπλωματικές τεχνικές, τείνουν να γίνουν ο κανόνας. Οι διπλωμάτες και οι ειρηνευτικές αποστολές βασίζονται στις ΜΚΟ, τις πολιτιστικές ανταλλαγές και άλλες μορφές ήπιας διπλωματίας για την ανοικοδόμηση κοινοτήτων μετά από συγκρούσεις. Η παγκοσμιοποιημένη κοινότητα αναζητά επίσης τρόπους για τη βελτίωση της διακυβέρνησης. Λόγω της διαφθοράς που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες, εργαλεία που αυξάνουν τη διαφάνεια, την υπευθυνότητα, τη λογοδοσία και τη συμμετοχή των πολιτών, είναι περιζήτητα. Η διατήρηση της ελευθερίας του λόγου και του Τύπου είναι υψίστης σημασίας για τη διατήρηση μιας καλής διακυβέρνησης και εξηγεί το σάλο που κατά καιρούς έχει προκληθεί από την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε ημι-αυταρχικά ή αυταρχικά κράτη.

Αυτές οι αναδυόμενες τάσεις δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τους παραδοσιακούς θεσμούς και τις κυβερνήσεις, οι οποίες είναι σε θέση να βοηθήσουν σε πολύπλοκες ανθρωπιστικές κρίσεις, όπως το ξέσπασμα της επιδημίας έμπολα, την παγκόσμια απειλή του ισλαμικού κράτους και της προσφυγικής κρίσης που προκλήθηκε από το συριακό εμφύλιο πόλεμο και της παγκόσμιας φτώχειας και του υποσιτισμού. Πολλές από τις μη παραδοσιακές πρωτοβουλίες υπήρξαν επιτυχείς σε κοινοτική κλίμακα, αλλά στερούνται χρηματοδότησης και ανθρώπινου δυναμικού. Ένας σωστός συνδυασμός είναι ίσως το κλειδί. Ο κόσμος μπορεί να απαιτήσει τη δημιουργία νέων μεθόδων και προσεγγίσεων που δεν έχουν δοκιμαστεί, σε περιπτώσεις που οι παλαιότερες παραδοσιακές μορφές της διπλωματίας δεν έχουν ανταποκριθεί στις προσδοκίες των χωρών και των ανθρώπων που τις έχουν ανάγκη.

Continue Reading

PASSPORT

Ο πόλεμος, η ειρήνη και η γεωπολιτική στον πολυπολικό κόσμο

Published

on

Η διεθνής τάξη μοιάζει με τον Dr. Who της ομώνυμης τηλεοπτικής σειράς φαντασίας -περιοδικά καταστρέφεται, μόνο για να επανεμφανιστεί με μια τροποποιημένη μορφή. Ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά διατηρούνται. Ο Θουκυδίδης υποστήριξε ότι οι πολιτικοί παράγοντες υποκινούνται από το φόβο, την τιμή και το συμφέρον -αυτή παραμένει η κυρίαρχη αρχή της διεθνούς πολιτικής.

Εκτός και αν η ανθρώπινη φύση μεταβληθεί θεμελιωδώς, αυτό θα ισχύει και στο μέλλον, όπως και πριν από 2.500 χρόνια. Ωστόσο, άλλα συστημικά χαρακτηριστικά είναι εύπλαστα και έτσι η η δομή της νέας τάξης μπορεί να διαφέρει ριζικά από την προηγούμενη.

Στον εικοστό αιώνα, η διεθνής τάξη καταστράφηκε δύο φορές, την πρώτη φορά, κυρίως μέσω της εφαρμογής της οργανωμένης βίας σε μια γιγάντια κλίμακα. Τα γεγονότα του 1914-1945 μετέτρεψαν ένα σύστημα από πολλές μεγάλες δυνάμεις που αγωνίζονταν για την περιφερειακή και την παγκόσμια επιρροή, σε ένα δίπολο δυο υπερδυνάμεων. Ορισμένες από τις πρώην μεγάλες δυνάμεις (Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία και Ιαπωνία) έγιναν οι μικροί εταίροι σε νέες συμμαχικές δομές υπό την αμερικανική ηγεσία. Τη δεκαετία του 1960, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας προσπάθησε, κυρίως μέσω της επιθετικής διασποράς της μαοϊκής ιδεολογίας, να γίνει ένας τρίτος “πόλος” στην παγκόσμια πολιτική. Ωστόσο, δεν είχε τους οικονομικούς και στρατιωτικούς πόρους που απαιτούνταν για την εξασφάλιση διατηρήσιμης παγκόσμιας επιρροής. Έτσι, ακόμη και η Κίνα τελικά αγκάλιασε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ένα ντε φάκτο σύμμαχο.

Η δεύτερη αναδιοργάνωση της παγκόσμιας τάξης, έγινε ευτυχώς χωρίς βία. Η διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, και στη συνέχεια η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, άφησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ένα μοναχικό κολοσσό να δεσπόζει σε ένα μονοπολικό διεθνές σύστημα. Η νεοσυσταθείσα Ρωσική Ομοσπονδία ήταν σε μια περίοδο οικονομικού και κοινωνικού χάους, ενώ η Κίνα και κυρίως η Ινδία ήταν ακόμα στα πρώτα στάδια της μετάβασης από την απόλυτη φτώχεια στην ευημερία. Παρά το γεγονός ότι πολλοί Αμερικανοί αναλυτές προέβλεπαν την μακροημέρευση του μονοπολικού κόσμου, το τέλος του είχε ήδη φανεί στον ορίζοντα.

Η μονοπολικότητα ήταν ανεκτή για ένα μικρό χρονικό διάστημα ακόμη και για το Πεκίνο και τη Μόσχα, επειδή και οι δύο υπέθεταν (σωστά) ότι η Ουάσινγκτον θα είναι προσεκτική στην προσπάθεια να τους επιβληθεί. Έτσι, η αμερικανική παγκόσμια ηγεμονία ήταν ενοχλητική, αλλά δεν αποτελούσε απειλή για την επιβίωσή τους ως ανεξάρτητοι φορείς. Μετά την οικονομική άνοδο της Κίνας και την σταθεροποίηση της Ρωσίας υπό την ηγεσία του Πούτιν, η στάση τους έγινε πιο δυναμική και εμφανίζονταν πιο πρόθυμοι να αμφισβητήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πράγματι, κατά την τελευταία δεκαετία, η Ρωσία έχει διεξάγει δύο περιορισμένους πολέμους εναντίον αδύναμων γειτόνων με δυτικά προσανατολισμένες κυβερνήσεις -και στις δύο περιπτώσεις αποτελεσματικά, προκαλώντας την Ουάσινγκτον να στηρίξει τους φίλους της. Και στις δυο περιπτώσεις, η αμερικανική απάντηση θα μπορούσε γενναιόδωρα να περιγραφεί ως συγκρατημένη. Ο κόσμος δεν μοιάζει πλέον μονοπολικός, ειδικά για τους κατοίκους της Τιφλίδας ή του Κιέβου.

Η αργή φθορά της μονοπολικότητας δεν σημαίνει την παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών. Πράγματι, είναι πιθανό μέχρι τα μέσα του αιώνα να εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη ανεξάρτητη δύναμη. Για να ασκήσει όμως αποτελεσματική επιρροή, θα πρέπει να προσαρμοστεί σε μια στρατιωτικο-διπλωματική δυναμική πολύ πιο πολύπλοκη και ευμετάβλητη από εκείνη του Ψυχρού Πολέμου. Ενώ η Κίνα και η Ρωσία έχουν αναδειχθεί ως αντίπαλοι των Ηνωμένων Πολιτειών, ακόμα και σύμμαχοι όπως η Ιαπωνία μεταβάλλουν την πολιτική τους, υποβαθμίζοντας τον ρόλο της Ουάσιγκτον.

Καθώς ωριμάζει αυτό το νέο πολυπολικό σύστημα, θα μοιάζει όλο και περισσότερο με τον κόσμο του 1914 σε ορισμένα σημεία. Η θεμελιώδης διαφορά είναι ότι η φυσική και πολιτισμική γεωγραφία της παλιάς πολυπολικότητας ήταν ευρωκεντρική. Το αναδυόμενο πολυπολικό σύστημα, θα επικεντρώνεται φυσικά στην γιγάντια μετα-περιφέρεια που θα μπορούσε να ονομαστεί Ανατολική Ευρασία: η Ασία, ο Ειρηνικός, η Νότια και Νοτιοανατολική Ασία, καθώς και η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, και το μεγαλύτερο μέρος του ασιατικού τμήματος της Ρωσίας.

Στο σημείο αυτό, μπορούμε επίσης να διακρίνουμε δύο άλλες μεγάλες υποψήφιες δυνάμεις εκτός της νέας μετα-περιφέρειας: Η μία είναι η Βραζιλία, η οποία επιθυμεί ένα μεγαλύτερο ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, δεν φαίνεται ακόμα να έχει σαφή αντίληψη του ποιος θα είναι αυτός ο ρόλος, ενώ δεν φαίνεται να έχουν αποδεχτεί το γεγονός ότι οι πραγματικά μεγάλες δυνάμεις πρέπει να διατηρούν και να είναι πρόθυμες να χρησιμοποιήσουν, μεγάλους και ακριβούς στρατούς. Η άλλη είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει σαφώς τις προϋποθέσεις για να γίνει μια μεγάλη δύναμη. Ωστόσο, εάν τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν παραχωρήσουν πλήρως το δικαίωμα λήψης αποφάσεων στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και άμυνας στις Βρυξέλλες (μια προοπτική που φαινόταν πιο πιθανή πριν από είκοσι χρόνια από ό, τι σήμερα), η ΕΕ δεν θα είναι ποτέ μια ισχυρή δύναμη στη διαμόρφωση του διεθνούς περιβάλλοντος ασφαλείας.

Οι μεγάλες δυνάμεις που βρίσκονται γεωγραφικά στην Ανατολική Ευρασία κατά πάσα πιθανότητα θα είναι η Κίνα, η Ινδία και η ανεξάρτητη από την αμερικανική καθοδήγηση Ιαπωνία. (Η Ρωσία είναι μια μοναδική περίπτωση, καθώς ένα μεγάλο μέρος του εδάφους της βρίσκεται στην ανατολική Ευρασία, αλλά το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού της είναι μέχρι τα Ουράλια). Το «οικοσύστημα» της πολιτικής εξουσίας στην Ανατολική Ευρασία θα είναι πλούσιο, με μεσαίες δυνάμεις, όπως η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν, το Βιετνάμ, η Αυστραλία και η Ινδονησία η οποία θα είναι πιθανή υποψήφια μεγάλη δύναμη σε μερικές δεκαετίες.

Αυτά τα κράτη που είναι σήμερα σύμμαχοι των ΗΠΑ, κατά πάσα πιθανότητα θα παραμείνουν, αλλά είναι απίθανο να δημιουργηθεί ένα ασιατικό ΝΑΤΟ υπό αμερικανική ηγεσία για την αντιμετώπιση της Κίνας. Από την οπτική των γειτόνων της, η Κίνα είναι ανησυχητικά ισχυρή. Ωστόσο, η Ανατολική Ευρασία δεν είναι η βομβαρδισμένη Ευρώπη στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Ο φόβος της Κίνας δεν σημαίνει την παράδοση της ανεξαρτησίας της εξωτερικής τους πολιτικής και τη μετατροπή τους σε νέους μικρούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η σύγκριση με το 1914 θέτει πάντα το ερώτημα αν ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος είναι προ των πυλών. Είναι αδύνατο να δοθεί μια συγκεκριμένη απάντηση στο ερώτημα, αλλά η ανησυχία είναι δικαιολογημένη. Πολλοί ισχυρίζονται πως η εποχή των μεγάλων πολεμικών αναμετρήσεων έχει τελειώσει στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, αλλά αυτό δεν είναι απόλυτο. Τα εβδομήντα χρόνια χωρίς μια σύγκρουση μεγάλων δυνάμεων είναι πρωτοφανής, όμως στην τρέχουσα μονοπολική περίοδο, καμία μεγάλη χώρα δεν θα τολμούσε να πολεμήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε ένα δυναμικό πολυπολικό περιβάλλον, πολλά κράτη θα έχουν μια ευκαιρία, ακόμη και για γεγονότα σχετικά ήσσονος σημασίας. Μην ξεχνάμε πως ο καταλύτης για τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν μια δολοφονία που οδήγησε σε αντιπαράθεση μια μικρή δύναμη και μια εξαθλιωμένη Αυστριακή Αυτοκρατορία.

Υπάρχει η ελπίδα πως ο νέος πολυπολικός κόσμος θα αναπτυχθεί με έναν υγιή τρόπο, με διακρατικό ανταγωνισμό που θα μπορεί να διαχειριστεί και να αποτρέπει δυνητικά βίαιες συγκρούσεις. Όμως για να συμβεί αυτό, θα πρέπει πρώτα να αναγνωριστεί η ανάδυση της πολυπολικότητας και οι χώρες να είναι έτοιμες να λειτουργήσουν σε ένα σύνθετο στρατηγικό περιβάλλον -αρκετά διαφορετικό από το μάλλον απλό μονοπολικό και διπολικό του πρόσφατου παρελθόντος.

Εάν τα κράτη ανταποκριθούν σε αυτή την πρόκληση, η ανθρωπότητα, ίσως για πρώτη φορά, θα ζήσει μια διεθνή τάξη στην οποία η πολεμική σύγκρουση μεγάλων δυνάμεων δεν θα αποτελεί εγγενές χαρακτηριστικό του διεθνούς συστήματος. Στο παρελθόν, σίγουρα ήταν: η ειρήνη μπορεί να επικρατούσε για ένα διάστημα, αλλά αυτή η περίοδος ήταν απλά μια ευκαιρία ανασυγκρότησης και προετοιμασίας για την επόμενη βίαιη σύγκρουση για την κυριαρχία. Οι κοινωνικές και τεχνολογικές αλλαγές που έχουν επέλθει στις δεκαετίες που ακολούθησαν μετά τον τελευταίο πόλεμο, ιδιαίτερα την διάδοση των πυρηνικών όπλων σε έναν αυξανόμενο αριθμό κρατών (μια διαδικασία που αναμένεται να συνεχιστεί και στο μέλλον) – ίσως αποτελέσουν τελικά την αιτία για την αποφυγή μιας μεγάλης πολεμικής σύγκρουσης. Αν αυτό συμβεί, θα πρόκειται για την πιο σημαντική αλλαγή στον ουσιώδη χαρακτήρα των διεθνών σχέσεων από την ίδια την εμφάνιση των κρατών στην καταχνιά της προϊστορίας.

Continue Reading

PASSPORT

Ο ψηφιακός διπλωμάτης

Published

on

Η έννοια και οι πρακτικές της δημόσιας διπλωματίας συζητούνται από το 1960, αναζητώντας τρόπους ώστε να εφαρμοστεί στην καθημερινή διπλωματική πρακτική και να αποκτήσει επιρροή στο πεδίο των διεθνών σχέσεων. Τα κοινωνικά δίκτυα όπως το Twitter και το Facebook, αυξάνουν την επιρροή ενός κράτους καθώς κατέχουν ένα σημαντικό ποσοστό στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης.

Αξιοποιώντας τα νέα εργαλεία, ένα κράτος ή ακόμη και ένας διεθνής οργανισμός, μπορεί να επεκτείνει την επιρροή του, με ένα συνδυασμό των τεχνικών μέσων και των καθιερωμένων διπλωματικών πρακτικών. Κοιτώντας τη δημόσια διπλωματία, υπό το πρίσμα των νέων τεχνολογιών, αυτό γίνεται ακόμη πιο εφαρμόσιμο.
Η έννοια της δημόσιας διπλωματίας, όπως επινοήθηκε από τον Edmund A. Gullion το 1965, αφορά την επιρροή της συμπεριφοράς του κοινού σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, πέρα από τη συνηθισμένη διπλωματία, δηλαδή το άνοιγμα προς την κοινή γνώμη άλλων χωρών μέσω εκθέσεων, αναφορών και πολιτικών σχολιασμών. «Κεντρικός ρόλος στη δημόσια διπλωματία είναι η διακρατική ροή πληροφοριών και ιδεών».

Από τότε, στην παγκόσμια πολιτική είναι εξαιρετικά υπολογίσιμη η παράμετρος των κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης στη δημόσια διπλωματία. Η Megan Kenna έγραψε χαρακτηριστικά πως τα social media αλλάζουν το τοπίο της διπλωματίας, της διακυβέρνησης και των διεθνών σχέσεων, έχοντας μετατραπεί σε μια σημαντική και ανεξάντλητη πηγή ενημέρωσης και διασύνδεσης, υπερβαίνοντας σύνορα και ηλικιακές δομές. Μια ροή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο που μπορεί να διακλαδωθεί και να μεταδοθεί σε πολλές επιμέρους, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να διεξάγεται συζήτηση σε προσωπικό επίπεδο. Η ανάπτυξη αυτών των επικοινωνιακών μεθόδων έχει αλλάξει δραματικά την πολιτική με τον εκδημοκρατισμό της ροής των πληροφοριών, την αύξηση της ευαισθητοποίησης των πολιτών και την ταχύτητα με την οποία μια ιδέα ή μια έννοια μπορεί να διαδοθεί και να παγκοσμιοποιηθεί. Τα social media διευκόλυναν τη δράση των εξεγερμένων στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης.

Αλλά πώς εφαρμόζεται; Για παράδειγμα, όλες οι διπλωματικές αποστολές της Σουηδίας χρησιμοποιούν το twitter. Μερικοί κάνουν ακόμη και ταινίες, ζώντας το όνειρο όλων των Σουηδών με τον Bergman. Ένας από τους πιο δημοφιλείς πολιτικούς στο Twitter είναι ο Σουηδός υπουργός Εξωτερικών Καρλ Μπιλντ. Αυτός είναι ο πολιτικός με τις περισσότερες επαφές, ενώ είναι χαρακτηριστικό πως  απαντά στα περισσότερα tweets άλλων χρηστών. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα έχει τους περισσότερους followers, ενώ από τους πολιτικούς που χρησιμοποιούν καθημερινά το twitter είναι ο Επίτροπος για την Ψηφιακή Ατζέντα, Neelie Kroes. Σημαίνοντες πολιτικοί χρησιμοποιούν το Twitter.

Θα αλλάξει το Twitter τη διπλωματία;
Ο Καναδός πρωθυπουργός Trudeau είχε πει το 1969: «Γιατί να ακριβοπληρώνω μια στρατιά διπλωματών στο εξωτερικό για να αναφέρουν κάτι που έχω ήδη διαβάσει στην εφημερίδα μου το πρωί;» Ομοίως, το ζήτημα που έχει προκύψει, δηλαδή εάν η διπλωματία ασκείται άμεσα και online από τον Υπουργό Εξωτερικών, τότε ποια είναι η χρησιμότητα των διπλωματών; Ωστόσο, είναι απαραίτητοι.
Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις αυτής της νέας πρακτικής δημόσιας διπλωματίας; Η εποχή που οι διπλωμάτες χρειάζονταν δυο εβδομάδες ταξίδι με το άλογο για να παραδώσουν μια κήρυξη πολέμου, έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Σήμερα διεξάγεται ένας «ψηφιακός πόλεμος» με όπλα τις λέξεις και στόχο το μυαλό και την καρδιά των πολιτών. Το feed του twitter μοιάζει με τα σμήνη των πουλιών που μετακινούνται και δείχνει πως η χώρα σας αντιλαμβάνεται τον κόσμο, ανάλογα με το πόσο καλά διαμορφώνει τις λέξεις και τις προτάσεις. Επομένως, η κατανόηση των δυνητικών επιπτώσεων της ψηφιακής διπλωματίας είναι ζωτικής σημασίας για κάθε έθνος, για να επεκτείνει την επιρροή της σε θέματα όπως η καθημερινή πολιτική, ή τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Λοιπόν, τι σημαίνει αυτό για τη διπλωματία στην πράξη; Χρησιμοποιώντας μια μελέτη των Αμερικανών διπλωματών, ο αριθμός των followers είναι συχνά ένα μέτρο του βαθμού επιρροής, αλλά δεν λέει τίποτα για το υπόβαθρο των followers, δηλαδή ποια είναι η επιρροή τους.

Είναι σαφές ότι η αύξηση της εμπιστοσύνης και της επιρροής στην online επικοινωνία σας, πρέπει να συνοδεύεται από την πολιτική σας. Υπό αυτή την έννοια, η εμπιστοσύνη πρέπει να αποκτηθεί μέσω των ενεργειών σας και όχι μέσω μιας σωστής διαχείρισης, αλλά στο καθημερινό πεδίο. Έτσι, θα πρέπει να έχετε μια σωστή ψηφιακή στρατηγική και τον ανάλογο τόνο, τη συχνότητα, κλπ καθώς και τη σωστή κοινωνική πλατφόρμα για την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων στο target audience που σας ενδιαφέρει. Οι επικοινωνιολόγοι ενός έθνους μπορούν -διαχειριζόμενοι τα νέα εργαλεία- να βελτιώσουν την εικόνα του, αξιοποιώντας τις ικανότητες της γραφής, οι οποίες έχουν μετατραπεί σε ένα σημαντικό εργαλείο πολιτικής επιρροής για τη δημόσια διπλωματία. Σήμερα, μια «κοφτερή» πένα είναι ένα κοφτερό διπλωματικό σπαθί.

Με το να είσαι καλύτερος στο διαδίκτυο, μπορείς να βελτιώσεις τη διαπραγματευτική σου θέση, όπως επίσης μπορείς να ξεκινήσεις πολέμους στο twitter. Προφανώς, οι κίνδυνοι για παρανοήσεις είναι υψηλοί, και οι δυνατότητες επίλυσης μιας διπλωματικής σύγκρουσης χρησιμοποιώντας 140 χαρακτήρες είναι πρόκληση. Στην καλύτερη περίπτωση μπορείτε να καταλήξετε στο κλασικό “Μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι διαφωνούμε.” Με 24 χαρακτήρες.

Continue Reading

Latest

ARTE3 days ago

Μικροί Παράδεισοι

Την Πέμπτη 24 Μαΐου, στις 20:00, η διεύθυνση του ξενοδοχείου Radisson Blu Park Hotel, Athens – στα πλαίσια του αφιερώματος...

OPINION4 days ago

Το Συνέδριο του Economist δείχνει το «δρόμο» στην περιφερειακή ανάπτυξη

Η περιφερειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί άμεση προτεραιότητα του ευρωπαϊκού οργανισμού και επικεντρώνεται στις περιφέρειες και στις πόλεις  έχοντας...

PASSPORT1 week ago

Η διπλωματία της νέας εποχής

Ποιες είναι οι αναδυόμενες τάσεις στη διπλωματία; Ερευνητές, επαγγελματίες και παρατηρητές αναρωτιούνται υπό ποιες διπλωματικές προσεγγίσεις μπορεί να βελτιωθεί ο...

PASSPORT1 week ago

Ο πόλεμος, η ειρήνη και η γεωπολιτική στον πολυπολικό κόσμο

Η διεθνής τάξη μοιάζει με τον Dr. Who της ομώνυμης τηλεοπτικής σειράς φαντασίας -περιοδικά καταστρέφεται, μόνο για να επανεμφανιστεί με...

PASSPORT1 week ago

Ο ψηφιακός διπλωμάτης

Η έννοια και οι πρακτικές της δημόσιας διπλωματίας συζητούνται από το 1960, αναζητώντας τρόπους ώστε να εφαρμοστεί στην καθημερινή διπλωματική...

PASSPORT2 weeks ago

Ποιες είναι οι μελλοντικές προθέσεις της Κίνας;

Καθώς η ισχύς της Κίνας αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, πολλές περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις ανησυχούν για την οικονομική, πολιτική και...

FUTURE2 weeks ago

Τα «έξυπνα» σπίτια

Ο απλός και ενοποιημένος έλεγχος των υποσυστημάτων ενός σπιτιού όπως ο φωτισμός, η ασφάλεια, το κλίμα, τα συστήματα ήχου και...

PASSPORT2 weeks ago

Μπορεί να γίνει η ASEAN το NATO του Ειρηνικού;

Η Ένωση Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) γεννήθηκε από την επιθυμία για τον οικονομικό εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη, καθώς και...

Presscode Newsletter

Facebook

Trending

Copyright © 2018 PRESSCODE