Μετά το τέλος της πρόσφατης σύγκρουσης Ισραήλ-Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας , χρήσιμο θα ήταν να εξετάσουμε τις  πραγματικές αιτίες αυτής της σύγκρουσης καθώς επίσης και τις ρίζες του Παλαιστινιακού προβλήματος.

Σε αντίθεση με ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών ΜΜΕ υποστηρίζει, η συγκεκριμένη σύγκρουση δεν προκλήθηκε από την επιθετικότητα του Ισραήλ αλλά από τις συνεχείς προκλήσεις της Ισλαμιστικής τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς η οποία αφότου πραξικοπηματικά κατέλαβε την εξουσία στη Λωρίδα της Γάζας τον Ιούνιο του 2007 δεν σταμάτησε ούτε στιγμή σχεδόν να βάλλει με ρουκέτες Κασσάμ κατά του Νοτίου Ισραήλ προκαλώντας θύματα και ζημιές στους κατοίκους της περιοχής. Η Χαμάς η οποία χρηματοδοτείται από το Θεοκρατικό Ιράν και τη Σαουδική Αραβία έχει  ως διακηρυγμένο στόχο της την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ. Το Ισραήλ αξίζει  να σημειωθεί εδώ ότι  σε ένδειξη καλής θέλησης έναντι των Παλαιστινίων είχε μονομερώς αποσύρει τα στρατεύματά του από τη Λωρίδα της Γάζας ήδη από το 2005,ενώ η τότε κυβέρνηση του δεν δίστασε να στραφεί εναντίον των Εβραίων εποίκων που κατοικούσαν στη Λωρίδα της Γάζας διώχνοντας τους από τους οικισμούς τους με τη βία. Και αυτό έγινε ενώ το Ισραήλ είχε καταλάβει τη Λωρίδα της Γάζας(από την Αίγυπτο) και την περιοχή της Δυτικής Όχθης(από την Ιορδανία) ύστερα από τον περίφημο και συνάμα νικηφόρο Πόλεμο των έξι ημερών(Ιούνιος 1967), τον οποίο είχαν προκάλεσαν οι Άραβες γείτονές του.

Η ιστορία του Παλαιστινιακού ζητήματος ξεκινά ουσιαστικά περί τα τέλη του 19ου αιώνα όταν ορισμένοι οραματιστές Εβραίοι της διασποράς με πιο σημαντικό τους εκπρόσωπο τον Ούγγρο δημοσιογράφο Εβραϊκής καταγωγής Theodor Herzl βάναυσα προσβεβλημένοι από την άδικη καταδίκη του Γάλλου λοχαγού Εβραϊκής καταγωγής  Alfred Dreyfus σε ισόβια δεσμά για υποτιθέμενη προδοσία  (Υπόθεση Dreyfus) συνειδητοποίησαν ότι οι Εβραίοι θα μπορούσαν να αισθάνονται ασφαλείς και όχι διωκόμενοι μόνο αν δημιουργήσουν το δικό τους κράτος. Έτσι ξεκίνησε το λεγόμενο Σιωνιστικό κίνημα που σαν στόχο είχε τον επαναπατρισμό των Εβραίων στη πατρογονική τους γη, την Παλαιστίνη(όνομα που δόθηκε στην Επαρχία της Ιουδαίας από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό) και σε καμιά περίπτωση την παγκόσμια κυριαρχία όπως κάποιοι αντισημίτες συχνά πυκνά προπαγανδίζουν. Αφού ο επαναπατρισμός-μετανάστευση των Εβραίων στη γη της Παλαιστίνης πέρασε διάφορα στάδια, τα οποία δεν δύναμαι να αναλύσω σε αυτό εδώ το σημείωμα, φτάσαμε στην περίοδο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στις 29 Νοεμβρίου του 1947 ο ΟΗΕ, για τον οποίο όλοι κόπτονται και τον επικαλούνται όταν νομίζουν ότι τους συμφέρει, αποφάσισε τη δημιουργία δύο κρατών(Partition resolution) ενός Παλαιστινιακού-Αραβικού και του κράτους του Ισραήλ όπου θα κατοικούσαν οι Εβραίοι που είχαν μετοικήσει στην πατρογονική τους εστία. Το αποτέλεσμα? Οι Άραβες περιφρόνησαν την απόφαση του ΟΗΕ και στις 14 Μαΐου του 1948 την ημερομηνία που έληγε η Βρετανική εντολή (British Mandate) επιτέθηκαν εναντίον του νεοσύστατου κράτους του Ισραήλ με σκοπό να το διαλύσουν πριν καν γεννηθεί. Αν και επιτέθηκαν στο Ισραήλ οι κατά πολύ υπέρτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Αιγύπτου, της Συρίας, της Υπεριορδανίας(σημερινή Ιορδανία) και άλλων αραβικών κρατών, το Ισραήλ νίκησε τον λεγόμενο Πόλεμο της Ανεξαρτησίας και καθιερώθηκε ως ανεξάρτητο κράτος- μέλος του ΟΗΕ.

Οι Παλαιστίνιοι-Άραβες είχαν διαπράξει το πρώτο τους μεγάλο πολιτικό σφάλμα με το να αγνοήσουν την απόφαση του ΟΗΕ και να μην αποδεχτούν την ειρηνική συνύπαρξη δύο ανεξαρτήτων κρατών (Παλαιστινιακού και Ισραηλινού) με αποτέλεσμα αυτοί πλέον να βρεθούν σε κατάσταση εξορίας(Παλαιστίνιοι πρόσφυγες) με δική τους όμως ευθύνη αφού ας μην ξεχνούμε έχασαν  έναν πόλεμο που οι ίδιοι προκάλεσαν. Τον Ιούνιο  του 1967  η ιστορία επαναλήφθηκε αφού οι προκλητικές ενέργειες της Αιγύπτου με ηγέτη τον Άραβα Εθνικιστή Gamal Abdel Nasser οδήγησαν το Ισραήλ να προβεί σε προληπτικά χτυπήματα εναντίον των εχθρών του (Αίγυπτος, Συρία, Ιορδανία) και να οδηγηθεί στη θριαμβευτική νίκη  του λεγόμενου Πολέμου των έξι ημερών.

Τον Οκτώβριο του 1973 ξέσπασε νέος Αραβο-Ισραηλινός Πόλεμος (Γιόμ Κιπούρ), όταν το Ισραήλ δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από την Αίγυπτο και τη Συρία. Παρά τον αρχικό του αιφνιδιασμό το Ισραήλ αντεπιτέθηκε και νίκησε τους εχθρούς του. Ο επόμενος σημαντικός σταθμός στην Αραβο-Ισραηλινή διένεξη  ήταν οι συμφωνίες του Κάμπ Ντέιβιντ το Σεπτέμβριο του 1978,οι οποίες υπεγράφησαν από τον  Πρόεδρο της Αιγύπτου Anwar El Sadat και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Menachem Begin με τη διαμεσολάβηση του Προέδρου των ΗΠΑ Jimmy Carter.Το Ισραήλ επέστρεψε στην Αίγυπτο την χερσόνησο του Σινά που είχε καταλάβει ύστερα από τον Πόλεμο των έξι ημερών(1967) και η Αίγυπτος με τη σειρά της έγινε το πρώτο Αραβικό κράτος που αναγνώρισε το Ισραήλ.

Είκοσι χρόνια μετά το θρίαμβο του Πολέμου των έξι ημερών(1987) ιδρύθηκε η Παλαιστινιακή τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς ως παρακλάδι της Αιγυπτιακής  Μουσουλμανικής Αδελφότητας η οποία σε αντίθεση με τη κοσμική Φατάχ που ίδρυσε ο Yasser Arafat επιδιώκει τη σύσταση Ισλαμικού Παλαιστινιακού κράτους με βάση τον Ισλαμικό Νόμο(Σαρία) και στρατηγική της επιδίωξη την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ.

Χρονολογία ορόσημο στην ιστορία του Παλαιστινιακού ζητήματος είναι το 1993 όπου  και  υπεγράφησαν οι συμφωνίες του Όσλο. Οι συμφωνίες αυτές μεταξύ άλλων προέβλεπαν τη σύσταση μιας Παλαιστινιακής Αρχής η οποία θα ανελάμβανε τη Διοίκηση της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι η Χαμάς ουδέποτε αναγνώρισε τις συμφωνίες του Όσλο και επέμεινε στο στρατηγικό της στόχο, δηλαδή την κατάλυση του κράτους του Ισραήλ. Η τελευταία μεγάλη ευκαιρία για την οριστική επίλυση του Παλαιστινιακού ζητήματος και τη σύσταση Παλαιστινιακού κράτους δόθηκε στους Παλαιστίνιους τον Ιούλιο του 2000 στο Κάμπ Ντέιβιντ , όταν ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ Bill Clinton οργάνωσε στην ομώνυμη Προεδρική κατοικία διαπραγματευτικές συνομιλίες μεταξύ του Yasser Arafat  Προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής  και του πρωθυπουργού του Ισραήλ Ehud Barak.

Το Ισραήλ σε εκείνη τη διαπραγμάτευση προσέφερε σχεδόν τα πάντα στους Παλαιστινίους, ο Arafat όμως τορπίλισε τις συνομιλίες και η διαπραγμάτευση οδηγήθηκε σε αποτυχία. Δύο μήνες αργότερα (Σεπτέμβριος 2000) ξεκίνησε η δεύτερη Παλαιστινιακή εξέγερση(Ιντιφάντα) στα “Κατεχόμενα”(Δυτική Όχθη και Λωρίδα της Γάζας) στην οποία “πρωταγωνίστησαν” οι βομβιστές αυτοκτονίας της Χαμάς σκορπώντας το θάνατο στους αμάχους πολίτες του Ισραήλ. Το Ισραήλ με πρωθυπουργό τον Ariel Sharon κατέστειλε την εξέγερση των Παλαιστινίων και απεκατέστησε την τάξη στα  “Κατεχόμενα”.

Στο σημείο που έχουν φτάσει τα πράγματα, ύστερα από τις τόσες χαμένες ευκαιρίες επίλυσης του Παλαιστινιακού ζητήματος με ευθύνη όμως των ιδίων των Παλαιστινίων και των λοιπών Αράβων διερωτάται κανείς αν η φόρμουλα επίλυσης του  Παλαιστινιακού με βάση δύο ανεξάρτητα κράτη(Ισραηλινό και Παλαιστινιακό) που θα ζουν με ειρήνη μεταξύ τους είναι ακόμα βιώσιμη. Κατά τη γνώμη μου όχι. Επομένως ποια θα μπορούσε να είναι η λύση σε αυτό το χρόνιο πρόβλημα;

Μια ενδιαφέρουσα απάντηση, την οποία προσωπικά ασπάζομαι, δίνει ο Διευθυντής του Middle East Forum Daniel Pipes. O Daniel Pipes υποστηρίζει λοιπόν ότι για να επιλυθεί το Παλαιστινιακό πρόβλημα θα πρέπει να επιστραφεί η Λωρίδα της Γάζας στην Αίγυπτο και η Δυτική Όχθη στην Ιορδανία. Θεωρεί ότι αυτή η λύση αποτελεί τη μόνη πρακτική λύση για την επίλυση του Παλαιστινιακού ζητήματος και στα θετικά της συγκαταλέγεται το γεγονός ότι το Ισραήλ έχει υπογράψει ειρηνευτικές συμφωνίες και με την Αίγυπτο (1978) και με την Ιορδανία (1994).

Συμπερασματικά μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η αλήθεια για τη πρόσφατη σύγκρουση Ισραήλ-Χαμάς, αλλά και γενικότερα για την Αραβο-Ισραηλινή διένεξη απέχει πάρα πολύ από το μεροληπτικό φίλο-Παλαιστινιακό  πρίσμα που παρουσιάζουν τη διένεξη τα ελληνικά ΜΜΕ. Ελπίζουμε τουλάχιστον η ελληνική κυβέρνηση να έχει αντιληφθεί τη στρατηγική αξία των καλών σχέσεων με το Ισραήλ, ειδικότερα σε μια εποχή που οι εντάσεις με τη γειτονική Τουρκία ολοένα και  αυξάνονται. Αναλυτές με φιλική προς το Ισραήλ στάση εκφράζουν τον προβληματισμό τους για την πορεία της Τουρκίας μετά την άνοδο των Ισλαμιστών του Recep Tayyip Erdogan στην εξουσία.

Εκτιμώ ότι η Ελλάδα θα πρέπει να αφουγκραστεί αυτό τον προβληματισμό και να επιδιώξει μια επίθεση φιλίας προς το Ισραήλ επιδιώκοντας μια στενότερη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα με το ισχυρότερο κράτος της Μέσης Ανατολής, προκειμένου να ενισχύσει την εθνική της ασφάλεια.

(*) Ο Ανδρέας Μπανούτσος είναι αναλυτής του RIEAS Institute