| Ο ρόλος της Ευρωπαικής Ένωσης πρέπει να είναι αποφασιστικός |
|
γράφει ο υφυπουργός εξωτερικών, κ. Γιάννης Βαληνάκης
Η Μέση Ανατολή είναι μία
περιοχή της οποίας η γεωγραφική εγγύτητα και η γενικότερη γεωπολιτική σημασία
της για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο την καθιστούν
κορυφαία προτεραιότητα για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Η ασφάλεια και ευημερία
της Ευρώπης συνδέεται στενά με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση
Ανατολή. Αυτό είναι ένα δεδομένο που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Η μακραίωνη
σχέση φιλίας της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο, καθώς και η εποικοδομητική
συνεργασία μας με το Ισραήλ αποτελούν δεδομένα που προσδίδουν στη χώρα μας
χαρακτηριστικά αξιόπιστου συνομιλητή στη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα κάνει κάθε
δυνατή προσπάθεια σε διεθνές, ευρωπαϊκό και περιφερειακό επίπεδο για να προωθήσει
την ειρηνευτική διαδικασία έτσι ώστε να δημιουργηθούν εκείνες οι προϋποθέσεις
που θα επιτρέψουν την επούλωση των βαθέων τραυμάτων μεταξύ Παλαιστινίων και
Ισραηλινών και τελικά να καταστεί εφικτή μία συνολική ειρηνική διευθέτηση του
Παλαιστινιακού ζητήματος.
Τις τελευταίες δεκαετίες
αρκετές φορές έχει φανεί φως στην άκρη του τούνελ. Από την Συμφωνία του Όσλο το
1993 ως την αποχώρηση των Ισραηλινών στρατευμάτων και εποίκων από την Γάζα και
τη Δυτική Όχθη οι ελπίδες της διεθνούς κοινότητας έχουν αναθαρρήσει αλλά και
έχουν διαψευσθεί από δολοφονίες ηγετών με όραμα, βίαιες συγκρούσεις και λουτρά
αίματος και εκατόμβες θυμάτων κυρίως μεταξύ των αμάχων. Σταθερά η Μέση Ανατολή
δείχνει να είναι παγιδευμένη σε επαναλαμβανόμενους κύκλους βίας και απύθμενου
μίσους. Τον τελευταίο από αυτούς τους κύκλους τον ζήσαμε μόλις πρόσφατα ενώ η
κατάπαυση του πυρός παραμένει μια πολύ εύθραυστη υπόθεση.
Το πρώτο ζητούμενο για
εμάς ήταν η άμεση αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας για την ανακούφιση των
αμάχων. Η Ελλάδα ήταν ίσως η πρώτη χώρα που δραστηριοποιήθηκε προς αυτή την
κατεύθυνση. Εκατοντάδες τόνοι τροφίμων και φαρμάκων απεστάλησαν στη Λωρίδα της
Γάζας με απόλυτα συντονισμένο τρόπο. Το θέμα του
ανοίγματος και της εποπτείας των συνοριακών διαβάσεων της Γάζας αποτέλεσε ζήτημα
κορυφαίας προτεραιότητας και το θέσαμε στο επίκεντρο όλων των διαβουλεύσεων,
όπως και την άρση του αποκλεισμού της περιοχής. Και οι αποστολές βοήθειας
συνεχίζονται. Μόλις πριν από λίγες μέρες συνεχίζοντας τη στήριξή της στον
Παλαιστινιακό λαό η χώρα μας έστειλε από το λιμάνι του Πειραιά πάνω από 100
τόνους τροφίμων που αγόρασε το Υπουργείο Εξωτερικών καθώς και φάρμακα και
ιατροφαρμακευτικό υλικό που συγκεντρώθηκαν σε συνεργασία με την Εκκλησία της
Ελλάδος, φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Ιδιωτικές Εταιρείες και
Συνεταιρισμούς και μεταφέρεται με ευθύνη και έξοδα του Υπουργείου Εξωτερικών
για να παραδοθεί στους αρμόδιους φορείς των Ηνωμένων Εθνών, προς προώθηση και
διανομή στη Γάζα. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η παροχή ανθρωπιστικής
βοήθειας προς τον Παλαιστινιακό λαό για το 2009 θα φτάσει τα 58 εκατομμύρια
ευρώ. Τούτο πέραν των 113 εκατομμυρίων ευρώ που χορηγεί η Ένωση ετησίως, ως ο
μεγαλύτερος χορηγός διεθνώς.
Όμως, η ανθρωπιστική
βοήθεια και η ανακούφιση των αμάχων δεν αποτελεί στρατηγική επιδίωξη αλλά
αντίδραση στη βία. Αυτό που χρειάζεται σε πολιτικό επίπεδο είναι αυξημένο
αίσθημα ευθύνης και συντονισμένες προσπάθειες ώστε η εκεχειρία να προστατευθεί
και έτσι να γίνει δυνατή η επιστροφή στο τραπέζι του διαλόγου το συντομότερο
δυνατό.
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης στη Μέση Ανατολή πρέπει να είναι αποφασιστικός. Η Ελλάδα από την πρώτη
στιγμή καταδίκασε τη βία και εργάσθηκε στο πλαίσιο της ΕΕ για τον άμεσο
τερματισμό των εχθροπραξιών, τη διασφάλιση ανθρωπιστικών διαδρόμων και τη
διαφύλαξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Στις 31 Δεκεμβρίου, σε έκτακτη
σύνοδο του Συμβουλίου τα 27 κράτη μέλη τη Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθετήσαμε ομόφωνα
αυτούς ακριβώς τους στόχους. Είναι ζωτικής σημασίας η κατάπαυση του πυρός να
μετατραπεί σε μία διαρκή εκεχειρία. Αυτό απαιτεί και η σχετική απόφαση του
Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στόχος και χρέος όλων άμεσα και έμμεσα
εμπλεκομένων δεν μπορεί παρά να είναι η προστασία των αμάχων και η επιστροφή της
κατάστασης στο έδαφος σε συνθήκες ασφάλειας.
Και αυτό
πρωτίστως σημαίνει συνειδητοποίηση από Ισραηλινούς και Παλαιστινίους ότι η
ανθρώπινη ζωή είναι πολύτιμη και όχι νόμισμα που εξαργυρώνεται φθηνά στο όνομα
φυλής ή θρησκείας. Κάθε απώλεια ανθρώπινης ζωής, ιδιαίτερα αμάχων, παιδιών και
γυναικών την βρίσκουμε μπροστά μας ως ένα ακόμη εμπόδιο προς την ειρήνη. Αυτό
που πρέπει όλοι να αντιληφθούν είναι ότι δεν υπάρχει παρά μία επιλογή: Η
διαπραγμάτευση. Γι’ αυτό το λόγο, ως Ελλάδα, θα συνεχίσουμε να πιέζουμε σε
συντονισμό με τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την προώθηση της
ειρηνευτικής διαδικασίας.
Λύση όμως
δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς παλαιστινιακή εθνική συμφιλίωση και ενότητα. Οι
προτάσεις που έχει καταθέσει η Αίγυπτος για το ζήτημα αυτό παρέχουν μια
σημαντική αφετηρία και μια στέρεα βάση για να υπάρξει μια ουσιαστική
διευθέτηση. Οι προσπάθειες της Αιγύπτου είναι σημαντικές και έχουν την απόλυτη
υποστήριξή μας. Χωρίς τη συμφιλίωση και την ενότητα του Παλαιστινιακού λαού, τα
μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει δεν θα μπορέσουν να βρουν λύση. Και η
ενότητα βέβαια είναι κρίσιμο πολιτικό ζητούμενο για ολόκληρο τον Αραβικό κόσμο.
Είναι ζωτικής σημασίας προϋπόθεση για μια ουσιαστική και με απτές προοπτικές
διαπραγμάτευση στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας αλλά και ευρύτερα για
την σταθερότητα και την ειρήνη σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Γιατί αυτός πρέπει να είναι ο στρατηγικός στόχος της διεθνούς κοινότητας. Δεν
υπάρχει αμφιβολία ότι το Παλαιστινιακό βρίσκεται στην καρδιά του Μεσανατολικού.
Είναι το κλειδί για την επίτευξη βιώσιμης ειρήνης στην περιοχή.
Όμως, εκτός από την
Αραβο-Ισραηλινή διένεξη, η διεθνής κοινότητα είναι αντιμέτωπη με μια σειρά
άλλων προκλήσεων στην ευρύτερη περιοχή. Προκλήσεις οι οποίες είναι αλληλένδετες
και δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν ξεχωριστά. Η διεθνής τρομοκρατία, η
διασπορά όπλων μαζικής καταστροφής, ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός και η μισαλλοδοξία
απειλούν τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.
Η θέση της Ελλάδας είναι
ότι η σταθεροποίηση της περιοχής και η οριστική επίλυση των προβλημάτων
απαιτούν μια ολοκληρωμένη στρατηγική. Στην καρδιά μιας τέτοιας στρατηγικής
βρίσκεται η ανάγκη επίλυσης του Παλαιστινιακού προβλήματος. Μια βιώσιμη λύση
πρέπει να είναι αμοιβαία αποδεκτή και να έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία ενός
ανεξάρτητου, δημοκρατικού και βιώσιμου Παλαιστινιακού κράτους, το οποίο θα
συμβιώνει με ασφάλεια με το κράτος του Ισραήλ, σύμφωνα με τον οδικό χάρτη του
Κουαρτέτου και τις σχετικές αποφάσεις του ΟΗΕ. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η
ελληνική πολιτική στοχεύει στη ενίσχυση των μετριοπαθών δυνάμεων, των δυνάμεων
του διαλόγου και της ειρήνης. Ως Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με
πρωτοβουλία μας συζητήθηκε το Μεσανατολικό σε περίοδο ειρήνης και όχι εν μέσω
σύγκρουσης όπως δυστυχώς συμβαίνει συνήθως. Συμμετείχαμε ενεργά στη Διεθνή
Διάσκεψη για το Λίβανο το 2007, ενώ ήμασταν παρόντες και στη Διάσκεψη της
Αννάπολης τον ίδιο χρόνο.
Παρ’ όλη την απογοήτευση
για το τελευταίο κύμα βίας και αίματος, η Ελλάδα και οι Ευρωπαίοι εταίροι μας,
θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες όλων των τελευταίων ετών, θα τις εντείνουμε
ακόμα περισσότερο, με στόχο μία λύση η οποία κάθε μέρα που περνά μέσα στην
αβεβαιότητα και τη σύγκρουση τόσο πιο δύσκολη και περίπλοκη καθίσταται. |