Connect with us

ΕΥΡΩΠΗ

Ελληνοτουρκικές σχέσεις και πολιτική ανωριμότητα

ΓΙΩΡΓΟΣ Ξ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ

Published

on

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις ιστορικά παρουσιάζουν σημεία ύφεσης αλλά και έντασης εξαιτίας της προκλητικότητας της Άγκυρας και της αμφισβήτησης των νόμιμων ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο. Η κρίση του ωκεανογραφικού Χόρα το 1976, του Σισμίκ το 1987 και των Ιμίων το 1996 έφεραν τις δυο χώρες στα πρόθυρα του πολέμου. Η πρώτη κρίση έγινε επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Καραμανλή, η δεύτερη επι Ανδρέα Παπανδρέου και η τρίτη επί Κώστα Σημίτη. Η Τουρκία είχε πρωθυπουργούς τους Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, Τουργκούτ Οζάλ και Τανσού Τσιλέρ αντίστοιχα.

Όμως σήμερα οι συγκυρίες είναι εντελώς διαφορετικές σε πολιτικό επίπεδο και για τις δύο χώρες. Η Ελλάδα συγκυβερνάτε από έναν ετερόκλητο συνασπισμό τους ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, με το πρώτο κόμμα να έχει μια διεθνιστική αντίληψη και με το δεύτερο να δίνει ιδιαίτερο βάρος στα εθνικά θέματα. Η Τουρκία είναι στα χέρια ενός «νέο-οθωμανιστή» πρόεδρου του Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος οραματίζεται την επέκταση της ισχύος και της επιρροής της χώρας τους στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και είναι ιδιαίτερα προκλητικός προς την Ελλάδα.

Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ δεν φαίνεται να πείθει την κοινή γνώμη ότι μπορεί να διαχειριστεί βάση μιας στρατηγικής τις ελληνό-τουρκικές σχέσεις σύμφωνα με κατά καιρούς δηλώσεις του πρωθυπουργού και κυβερνητικών αξιωματούχων. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είχε δηλώσει ότι «δεν έχει σύνορα η θάλασσα» αναφερόμενος στο ανατολικό Αιγαίο κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στη 80η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Ο υφυπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μπαλάφας είχε αναφέρει, με την ιδιότητα του υποψήφιου βουλευτή, ότι η χώρα πρέπει να προχωρήσει σε δραστική περιστολή των αμυντικών της δαπανών ακόμη κι αν χρειαστεί να ρισκάρει στις σχέσεις της με την Τουρκία. Επιπλέον η τοποθέτηση του πρώην υπουργού Παιδείας Νίκου Φίλη στην Επιτροπή εξοπλιστικών προγραμμάτων της Βουλής προκάλεσε έκπληξη καθώς έχει υποστηρίξει ότι τη στιγμή που η χώρα αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση, δεν μπορούν να δαπανώνται δισεκατομμύρια για παραγγελίες μαχητικών αεροσκαφών. Επίσης δεν μπορεί να αγνοηθούν και οι θέσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, εκφραστών μιας εθνομηδενιστικής πολιτικής όπου στα πλαίσια της βαπτίζουν τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης σε «τουρκική μειονότητα».

Σε εντελώς διαφορετική πλεύση βρίσκεται ο υπουργός Εθνικής Άμυνας και πρόεδρος των ΑΝΕΛ Πάνος Καμμένος ο οποίος κάνει ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του απαντώντας στην Τουρκία με ένα όμως υπερβολικό τρόπο που φαίνεται να στοχεύει στα εθνικά αντανακλαστικά του ελληνικού ακρωτηρίου παρά στο να προβληματίζει την κυβέρνηση της Άγκυρας.

Ο Ταγίπ Ερντογάν από την πλευρά του αντιλαμβάνεται την Ελλάδα ως τη μόνη χώρα που μπορεί να επιδεικνύει προκλητικότητα εξαιτίας της οικονομικής της κρίσης που επηρεάζει την εσωτερική της κατάσταση και τις σχέσεις της με τους δανειστές. Ο τούρκος πρόεδρος θεωρεί πως οι κινήσεις εντυπωσιασμού και προκλητικότητας έναντι της Ελλάδας συσπειρώνουν τα ισλαμιστικό -εθνικιστικά αντανακλαστικά των πολιτών του. Η Ελλάδα φαίνεται να έχει χαμηλό ρίσκο για τον Ταγίπ Ερντογάν και την κυβέρνησή του που έχουν υιοθετήσει μια επιθετική ρητορική και προκαλούν σε καθημερινή βάση στο Αιγαίο, είτε για μη έκδοση των τούρκων αξιωματικών είτε για άλλη αφορμή.

Οι συνομωσιολόγοι «φτιάχνονται» με το να προβλέπουν ένα θερμό επεισόδιο που θα καταλήξει σε μια σύγκρουση των δύο χωρών καθώς αγνοούν βασικούς παραμέτρους που αφορούν τη γειτονική μας χώρα. Η Τουρκία με τις ατυχείς επιλογές του Ερντογάν αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, έχει εκτεθεί στη διεθνή διπλωματική σκηνή και εμφανίζεται αδύναμη. Η πολιτική που είχε υιοθετήσει στη Συρία κατάρρευσε, οι σχέσεις με τη Μόσχα χαρακτηρίζονται από λυκοφιλία και οι Κούρδοι της Συρίας σε συνδυασμό με το PKK απειλούν την εδαφική τουρκική ακεραιότητα. Παράλληλα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016 η «σκούπα» του Ερντογάν στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις εναντίον των γκιουλενιστών έχει αποδυναμώσει το ναυτικό και την αεροπορία σε σημείο που να έχουν χάσει τη μαχητική τους ικανότητα. Την ίδια στιγμή η τουρκική οικονομία σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ είχε επιβράδυνση το 2016 και προβλέπεται πως για το 2017 θα αναπτυχθεί με ρυθμούς κατώτερους του μακροπρόθεσμου δυναμικού της χωρίς να υπερβεί έναν μέσο όρο ανάπτυξης 3,5%. Την Τουρκία για τους παραπάνω λόγους δεν φαίνεται να τη συμφέρει να προκαλέσει ένα θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα που θα βγει εκτός ελέγχου και εφαρμόζει την πάγια τακτική των προκλήσεων με τις εντάσεις και τις υφέσεις, ενός «παιχνιδιού» που γνωρίζει πολύ καλά. Επίσης δεν έχει ακόμα γίνει σαφές ποια θα είναι τελικά η στάση του νέου αμερικανού προέδρου Ντόναλτ Τραμπ προς την Άγκυρα.

Η σωστή διαχείριση των διμερών μας σχέσεων με την Τουρκία απαιτεί μια πάγια εθνική στρατηγική και μια ευέλικτη ηγεσία που θα έχει τη δυνατότητα να ελίσσεται ανάλογα με το ύφος των προκλήσεων της Άγκυρας επιδεικνύοντας υπευθυνότητα, σωφροσύνη, σοβαρότητα αλλά και δείχνοντας ότι είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμη να προστατέψει την εδαφική κυριαρχία της χώρας. Πολιτική ανωριμότητα και λεονταρισμοί θεωρούνται αδύναμο σημείο της κυβέρνησή μας, δείχνουν έλλειψη σοβαρότητας και ενότητας, εκθέτουν τη χώρα στη διεθνή διπλωματική σκηνή και εκπέμπουν λάθος μηνύματα προς την Άγκυρα.

ΕΥΡΩΠΗ

Βία στα χρόνια της εικόνας και των fake news

Στην εποχή των fake news, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται

Published

on

By

Παραπληροφόρηση, χειραγώγηση της κοινής γνώμης, λαϊκισμός. Το δημοψήφισμα στην Καταλονία προκάλεσε ανάμεικτα συναισθήματα- συμπάθειας και οργής, σε μια κοινωνία που καταναλώνει άκριτα εικόνες και παρά την άγνοιά της, προχωρά σε εύκολα συμπεράσματα. Στην εποχή των fake news, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται. Η διεθνολόγος, κυρία Δέσποινα Πρίνια , μίλησε στο Modern Diplomacy για τα πρόσφατα γεγονότα.

Στη διάρκεια του Καταλονικού Δημοψηφίσματος εικόνες βίας έκαναν το γύρο του διαδικτύου που πάγωσαν την Ευρώπη. Σαν διεθνολόγος με ειδικότητα στην πολιτιστική διπλωματία εσείς πως θα το ερμηνεύατε; Βιώνει η Ευρώπη μια διάσπαση;

Ευχαριστώ για την ερώτηση. Το θέμα της Καταλονίας είναι μια περίπλοκη εξίσωση με πολλά επίπεδα. Καταρχήν σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο δεν μπορούμε να το συγκρίνουμε με παρόμοια αποσχιστικά ή αυτονομιστικά κινήματα στην Ευρώπη, όπως π.χ. το δημοψήφισμα ανεξαρτησίας της Σκωτίας. Όταν εξετάζουμε τόσο σοβαρά και βίαια γεγονότα, έχουμε καταρχήν πάντα στο μυαλό μας τη θεσμική ή μη νομιμοποίησή τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση τόσο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος όσο και το δημοψήφισμα καθεαυτό δεν είχαν τη νομιμοποίηση από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας. Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο λοιπόν δεν υπάρχει καταρχήν πολιτική νομιμοποίηση. Η ιστορία της Ενωμένης Ευρώπης και η Ένωση ας θυμίσουμε ότι ξεκίνησε μετά το β’ παγκόσμιο πόλεμο καταρχήν ως ένωση δυνάμεων της καθημαγμένης από το φασισμό Ευρώπης, με στόχο να μην ξαναζήσει ποτέ ξανά το φόβο της βίας, της απολυταρχίας  και ενός παράλογου πολέμου. Η Ένωση λοιπόν ξεκίνησε καταρχήν ως διπλωματική ένωση, για να εξελιχθεί στη συνέχεια ως οικονομική και εμπορική συμμαχία της Ενωμένης Ευρώπης. Οπως και στο Δημοψήφισμα της Σκωτίας προ Brexit, στην Ισπανία της οικονομικής κρίσης, μια περιοχή που συγκεντρώνει το 30/100 των παραγωγικών πηγών της χώρας (όπως και η Σκωτία) είναι όπως αντιλαμβάνεστε και Ευρωπαϊκή υπόθεση.

Το δεύτερο επίπεδο είναι το κομμάτι της βίας και μάλιστα σε μια ταραγμένη για την Ευρώπη στιγμή, όπου οι τρομοκρατικές επιθέσεις και τα χτυπήματα κατά πολιτών της Ευρώπης έχουν διαταράξει ότι νομίζαμε πως γνωρίζουμε για την ασφάλεια. Οι προτεραιότητες είναι σαφώς διαφορετικές και επικίνδυνα  εθνικιστικά κινήματα βρίσκουν πολιτικό έδαφος, ενώ το τέλος της μέρας βρίσκει την Ευρώπη πιο διαιρεμένη από ποτέ. Η βία δημιουργεί βία και είναι πλέον σαφής η ανάγκη μιας κοινής πολιτικής άμυνας της Ευρώπης. Μια δύσκολη εξίσωση, όπως ίσως παρατηρήσατε στις πρόσφατες Γερμανικές εκλογές αλλά και στη μετά Brexit εποχή στη Βρετανία. Τα γεγονότα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται. Όλα αυτά συνδέονται όπως αντιλαμβάνεστε.

Σαν σημειολόγος των γεγονότων, δώστε μου τη δική σας εκδοχή για την «εικόνα» αυτή

Στην εποχή της πληροφορίας και της εικόνας, όπου perception is reality, βιώνουμε δυστυχώς και τον πολιτικό λόγο και την εικόνα στην εποχή του Post truth. Αυτό που συνηθίσαμε να λέμε fake news. Αυτό είναι μια virtual βία, που καταλήγει πραγματική, αφού είναι μερικές φορές κατασκευασμένη από ψευδείς και «χειραγωγημένες» εικόνες. Δυστυχώς το ζούμε και στη χώρα μας τα τελευταία δύο χρόνια, με στόχο τη χειραγώγηση τόσο της κοινής γνώμης όσο και της ενημέρωσης. Αυτό είναι ένα πολύ επικίνδυνο σύνδρομο, που αγγίζει συνταγματικές ελευθερίες και Ευρωπαϊκά κεκτημένα. Προτού λοιπόν βιαστεί να βγάλει κανείς βιαστικά συμπεράσματα, ας αναζητήσει την αλήθεια των στοιχείων στις ειδήσεις. Στην περίπτωση της Καταλονίας για παράδειγμα, στις συγκρούσεις μεταξύ ΜΑΤ και υποστηρικτών της ανεξαρτησίας μερικές σκηνές βίας που κυκλοφόρησαν ευρέως στα κοινωνικά δίκτυα τις τελευταίες μέρες είναι «χειραγωγημένες» εικόνες που έχουν υποστεί επεξεργασία λόγου είτε είναι ετεροχρονισμένες…
Για παράδειγμα, ένα βίντεο που μοιράστηκε χιλιάδες φορές στο Twitter δείχνει ότι η αστυνομία επιτέθηκε σε πολλά άτομα στο δρόμο, συμπεριλαμβανομένου ενός νεαρού άνδρα και μιας νεαρής γυναίκας. Οι εικόνες αυτές δεν έχουν καμία σχέση με την ψηφοφορία που διεξήχθη την Κυριακή 1 Οκτωβρίου 2017. Στην πραγματικότητα χρονολογούνται από τις 14 Νοεμβρίου 2012, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης κατά της λιτότητας στην Ταραγόνα (Καταλονία), όπου οι συμμετέχοντες απωθήθηκαν από την περιφερειακή αστυνομία της Καταλονίας.

Στην πολιτιστική διπλωματία, τα soft politics που τα τελευταία χρόνια εκτός από τη συντήρηση των σχέσεων εξωτερικής πολιτικής αλλά και τη συντήρηση αυτού που ονομάζουμε «παγκόσμιο διάλογο», τείνουν να αντικαταστήσουν μέρος της άσκησης γεωπολιτικής, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις αντίστοιχης ιστορικής «σημειολογίας».

Αν δίπλα σ’ αυτή την εικόνα των σημερινών ταραχών, προσθέσω για παράδειγμα την εικόνα από πίνακα του 1300, που απεικονίζει τις αγριότητες των Καταλονών στα Ελληνικά και Βυζαντινά εδάφη, που δημιούργησαν το υπέδαφος για την Τουρκική κατοχή, ενδεχομένως η αντίληψή σας ή ο βαθμός συμπάθειάς σας για την Καταλονία ν’ αλλάξει ιστορικά. Αν αντίστοιχα σας αναφέρω ότι η σημερινή πολιτική ηγεσία της περιοχής της Καταλανίας με πρωτοβουλία του Κάρλες Ντουάρτε επέδειξε αυξημένη πολιτισμική ανθρωπιστική και ιστορική ευαισθησία, χρηματοδοτώντας το 2004 την αναστήλωση της Μονής Βατοπαιδίου προσδοκώντας με αυτή την χειρονομία να εξιλεωθεί 700 χρόνια μετά για τις ανήκουστες καταστροφές που προκάλεσαν στον Ελλαδικό χώρο και στο Άγιο Όρος οι πρόγονοι τους, ενδεχομένως να σας δώσω άλλη μια γωνία των γεγονότων και να το δείτε αλλιώς.

Το ολίσθημα από το ρεαλισμό στο λαϊκισμό ή την επικίνδυνη προπαγάνδα είναι πια μια εικόνα δρόμος. Γι αυτό και ο τρόπος διαχείρισης της πληροφορίας και της εικόνας στην εποχή του διαδικτύου ενέχει κοινωνική και πολιτική ευθύνη και  πρέπει σε τέτοιες εποχές να είμαστε διπλά προσεκτικοί και υποψιασμένοι  όταν αναφερόμαστε σε κρίσιμα γεγονότα. Το μεγαλύτερο σοκ στις μέρες μας είναι η αλήθεια και η νηφαλιότητα μέσα στον καταιγισμό της πληροφορίας. Ίσως αυτά αποτελούν και τα πραγματικά υπερ-όπλα της γενιάς μας σε μια Ευρώπη που αλλάζει.

(*) Η Δέσποινα Πρίνια www.despinaprinia.com είναι Διεθνολόγος και Καθηγήτρια Πολιτιστικής Διπλωματίας του Κρατικού Πανεπιστημίου του Στρασβούργου και του SCG-Université de Strasbourg https://scg.edu.gr/diethneis-sxeseis/

Continue Reading

ΕΥΡΩΠΗ

Οι προκλήσεις και τα ερωτηματικά γύρω από μια πιθανή ανεξαρτητοποιήση της Σκωτίας

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΚΟΥΡΟΥΣΙΗ

Published

on

Στις 24 Ιουνίου 2016, ο κόσμος ξύπνησε και βρέθηκε αντιμέτωπος με  ένα συμβάν που θεωρείτο κατά κόρον αδιανόητο: Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε ψηφίσει –με 52% προς 48%- να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, διαψεύδοντας τις προβλέψεις και αψηφώντας αυτό που ορισμένοι θεωρούσαν ως απόλυτη λογική. Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, που είχε σκάσει ως κεραυνός εν αιθρία, έθεσε έπι τάπητος τις αδυναμίες του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ενώ οι άμεσες επιπτώσεις περιλάμβαναν την παραίτηση του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον,  αναταραχές στις διεθνείς αγορές,  ερωτηματικά μεταξύ άλλων ηγετών της ΕΕ και του κόσμου, ανησυχία στην Ουάσιγκτον και δυσαρέσκεια εντός του ΗΒ, και συγκεκριμένα στη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία, οι οποίες σαφώς ευνοούσαν το «εντός».

Η νυν πρωθυπουργός της Σκωτίας, Νίκολα Στέρτζεον, επέκρινε το αποτέλεσμα ως «δημοκρατικά απαράδεκτο», καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών στην Σκωτία τάχθηκε υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ε.Ε. και τώρα έχει υποσχεθεί ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της χώρας. Τη στήριξη της πρωτοβουλίας της πρωθυπουργού αποφάσισε να δώσει το τοπικό κοινοβούλιο της Σκωτίας, καθώς την Τρίτη 28 Μαρτίου, ψήφισε υπέρ της διεξαγωγής ενός νέου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτητοποίηση της χώρας από το Ηνωμένο Βασίλειο,  στα τέλη του 2018 ή εντός του 2019, μόλις αποσαφηνιστούν οι όροι της αποχώρησης του ΗΒ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Την ίδια στιγμή, η βρετανική κυβέρνηση, μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος της ψηφοφορίας, τόνισε ότι δεν πρόκειται να εισέλθει επί του παρόντος σε διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση της Σκωτίας για την διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος, επισημαίνοντας πως θα είναι άδικο για τους πολίτες της Σκωτίας να τοποθετηθούν σε μια τόσο σημαντική απόφαση, χωρίς να έχουν τις απαραίτητες πληροφορίες για την μελλοντική σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ.

Οι προκλήσεις και τα ερωτηματικά που αναδύονται γύρω από τις επιπτώσεις ενός πιθανού θετικού αποτελέσματος σε μια νέα ψηφοφορία για ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας είναι αρκετά.

Καταρχάς ερωτηματικά προκύπτουν για τη θέση της Σκωτίας εντός της Ε.Ε., καθώς σύμφωνα με δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων,  μια ανεξάρτητη Σκωτία οφείλει σύμφωνα με το νομικό καθεστώς της Ε.Ε, να υποβάλει αίτημα για ένταξη στον οργανισμό, ενώ θα μπορούσε να χρειαστεί να περιμένει χρόνια πριν από την εξασφάλιση της αποδοχής.  Η Ε.Ε, από την άλλη, μπορεί να επιτρέψει σε μια ανεξάρτητη Σκωτία να περάσει ταχύρυθμα σε μια ένταξη αλλά αυτή δε θα ήταν μια καθόλου εύκολη επιλογή για την Ε.Ε., καθώς μερικά από τα μέλη της ανησυχούν ότι τα αποσχιστικά κινήματα εντός των χωρών τους (όπως στην Καταλονία) θα ενθαρρυνθούν αν ανεξαρτητοποιηθεί η Σκωτία. Το μόνο σίγουρο βέβαια είναι ότι η Σκωτία εντός του Ηνωμένου Βασιλείου αποποιείται την ιδιότητα του κράτους μέλους της Ε.Ε, ενώ ως ανεξάρτητο κράτος δύναται να διεκδικήσει την ένταξή της στον οργανισμό.

To γεγονός μιας πιθανής ανεξαρτητοποίησης της Σκωτίας έχει φέρει στο προσκήνιο και τη συζήτηση για το οικονομικό μέλλον της χώρας. Στη συζήτηση κυρίαρχο θέμα αποτελεί το ποιο θα είναι το νόμισμα που θα χρησιμοποιεί μια ανεξάρτητη Σκωτία, το ρίσκο που θα προκύψει από την απώλεια της προστασίας της βρετανικής αγοράς, όπως επίσης και οι οικονομικές ρυθμίσεις στις συναλλαγές με τις χώρες του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς το εμπόριο που διεξάγει η χώρα με τις υπόλοιπες χώρες του Ηνωμένου Βασιλείου είναι 4 φορές μεγαλύτερο, από το εμπόριο με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. Φυσικά στη συζήτηση δεν παραβλέπονται τόσο οι μελλοντικές προοπτικές που διανοίγονται με την ένταξη στην Ε.Ε και σε μία κατά πολύ μεγαλύτερη αγορά, όσο και η δυνατότητα μιας ανεξάρτητης Σκωτίας να επιτύχει μια καλύτερη αναδιανομή του πλούτου εντός της επικράτειάς της.

Μείζον ζήτημα αποτελεί και η ασφάλεια του νέου μικρού κράτους που θα προκύψει, καθώς θα καταστεί αναγκαία η δημιουργία ενός νέου στρατού και σώματος μυστικών υπηρεσιών, η αποτελεσματικότητα των οποίων δεν μπορεί να είναι βέβαιη, τουλάχιστον στο βαθμό της αποτελεσματικότητας των αντίστοιχων βρετανικών. Η χώρα επίσης θα πρέπει να συνάψει νέες συμμαχίες ενώ εάν επιθυμεί την παραμονή της στο ΝΑΤΟ, θα πρέπει να διεκδικήσει την επανένταξή της στον οργανισμό, καθώς όπως και στην περίπτωση της Ε.Ε, θα απωλέσει την ιδιότητα του κράτους-μέλους με την ανεξαρτητοποίησή της.

Εν κατακλείδι, πολλά καθίστανται τα ερωτηματικά και οι αμφιβολίες που προκύπτουν γύρω από την ανεξαρτησία της χώρας και που θα πρέπει να εξεταστούν ενδελεχώς  στο ισοζύγιο κόστους – οφέλους πριν από τη λήψη της κρίσιμης απόφασης, ενώ όπως έχουμε δει και σε άλλες περιπτώσεις, πολλές φορές αστάθμητοι παράγοντες,  όπως η επιθυμία των λαών για αυτοδιάθεση, δύνανται να επηρεάσουν το αποτέλεσμα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ένα θετικό αποτέλεσμα σε μια νέα ψηφοφορία θα επηρεάσει καταλυτικά τόσο το μέλλον της ίδιας της Σκωτίας, όσο και των υπόλοιπων χωρών του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά και της Ε.Ε.

Continue Reading

ΕΥΡΩΠΗ

Ένα απίθανο και μη αποδεκτό σενάριο για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ

Published

on

Συνήθως αναφερόμαστε στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ ως μια από τις «παγωμένες συγκρούσεις». Τον περασμένο Απρίλιο, οι ανταλλαγές πυροβολισμών που στοίχισαν τη ζωή σε δεκάδες στρατιώτες και από τις δυο πλευρές, έδειξαν πως αυτή η σύγκρουση παραμένει ιδιαίτερα θερμή.

Οι εθνοτικές συγκρούσεις μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων που ζουν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, την ορεινή επαρχία στο εσωτερικό της πρώην Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν, προέκυψαν το 1988 προς το τέλος της σοβιετικής κυριαρχίας. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η τοπική σύγκρουση εξελίχθηκε σε έναν ολοκληρωτικό αιματηρό πόλεμο μεταξύ των νέων ανεξάρτητων κρατών, της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν. Το Αζερμπαϊτζάν προσπάθησε να διατηρήσει τον έλεγχο της περιοχής, ενώ η Αρμενία υποστήριξε την αυτονομιστική κίνηση των Αρμενίων.

Παρά το γεγονός ότι το Αζερμπαϊτζάν έγινε δεκτό στα Ηνωμένα Έθνη με τα σύνορα της Σοβιετικής περιόδου, που περιελάμβαναν το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η αρμενική πλευρά κατάφερε να καταλάβει τόσο την επαρχία, όσο και τις γειτονικές περιοχές και ανακήρυξε τη λεγόμενη Δημοκρατία του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης, η οποία στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 30.000 ανθρώπους και στις δυο πλευρές, σχεδόν ένα εκατομμύριο Αζέροι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους στα κατεχόμενα εδάφη και έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους τη χώρα.

Οι διαπραγματεύσεις, υπό την αιγίδα της Ρωσίας, προσέφεραν μια εκεχειρία το 1994, αλλά απέτυχαν να εξασφαλίσουν μια βιώσιμη λύση. Στις διαβουλεύσεις που ακολούθησαν, το Μπακού προσέφερε επανειλημμένα ευρεία αυτονομία για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ως μέρος του Αζερμπαϊτζάν, συναντώντας την άρνηση της αρμενικής πλευράς, που απαιτεί την πλήρη ανεξαρτησία της αποσχισθείσας περιοχής.

Οι εχθροπραξίες πλήρους κλίμακας τον περασμένο Απρίλιο, ήταν οι χειρότερες από το 1994. Οι δύο πλευρές, σύμφωνα με ανεπίσημες εκτιμήσεις, έχασαν περίπου από 90 στρατιώτες, θέτοντας εκ νέου ζήτημα ανάπτυξης ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων στην επίμαχη περιοχή. Διεθνείς αναλυτές θεωρούν πως από την πρόσφατη σύγκρουση, κερδισμένη βγήκε η Ρωσία, η οποία ενίσχυσε τη θέση της ως de facto μεσολαβητής και εγγυήτρια δύναμη της κατάπαυσης του πυρός. Δεν μπορεί επίσης να αποκλειστεί η θεωρία, ότι η τρέχουσα φάση της σύγκρουσης στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ είναι μέρος ενός ευρύτερου ρωσικού σχεδίου με στόχο την αλλαγή της κατάστασης και την εισαγωγή ειρηνευτικών ρωσικών στρατευμάτων στην περιοχή. Αυτό θα ενίσχυε τη γεωπολιτική θέση της Ρωσίας στον Καύκασο, και θα περιθωριοποιούσε την όποια δυτική επιρροή.

Ωστόσο, αυτή η ιδέα δεν φαίνεται να γίνεται αποδεκτή από αρκετές χώρες, συμπεριλαμβανομένων και των δυο αντιμαχόμενων πλευρών. Πρώτα απ ‘όλα, μια τέτοια εξέλιξη θα δώσει την ευκαιρία στη Ρωσία να ανακτήσει τον πλήρη στρατιωτικό έλεγχο στο Νότιο Καύκασο και να υπονομεύσει την ανεξαρτησία των περιφερειακών χωρών.

Το Αζερμπαϊτζάν ήταν μεταξύ των πρώτων μετασοβιετικών δημοκρατιών που κατάφεραν να επιτύχουν την ανάκληση των ρωσικών στρατευμάτων το 1992-1993. Η σχετική συμφωνία έχει επισημανθεί ως ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στην ιστορία του ανεξάρτητου Αζερμπαϊτζάν. Σαν μέτρο σύγκρισης, η απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων από τη Γεωργία, ήταν αρκετά επίπονη και πήρε περισσότερο χρόνο. Αλλά η Ρωσία διατήρησε τις δυνάμεις της στις αποσχισθείσες περιοχές, την Αμπχαζία και τη Νότια Οσετία. Εν τω μεταξύ, η Αρμενία, όπου εξακολουθεί να φιλοξενεί μια Ρωσική στρατιωτική βάση, μερικές φορές αναφέρεται ως το προκεχωρημένο φυλάκιο της Ρωσίας. Μια ακόμα παράμετρος είναι τα αντιρωσικά αισθήματα που θα πυροδοτούσε η ανάπτυξη ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων.

Επιπλέον, δεν υπάρχει εγγύηση ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα καταφέρουν τη διευθέτηση της σύγκρουσης. Τα ρωσικά στρατεύματα που σταθμεύουν σήμερα σε παρόμοιες αποσχισθείσες περιοχές, δηλαδή την Αμπχαζία, τη Νότια Οσετία και την Υπερδνειστερία έχουν απλώς παγιώσει την υφιστάμενη κατάσταση, κάτι που θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει στην πλήρη ανεξαρτησία και τη διεθνή αναγνώριση για τις προαναφερθείσες περιοχές.

Επίσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες, που έχουν τα δικά τους συμφέροντα στην περιοχή, δεν επιθυμούν ένα τέτοιο σενάριο. Έχοντας ήδη μια ρωσική εμπλοκή στην Μέση Ανατολή –μια περιοχή που παραδοσιακά ανήκει στη σφαίρα επιρροής τους, θα ήθελαν να αποφύγουν μια νέα ρωσική στρατιωτική εμπλοκή και την περαιτέρω ενίσχυση των ρωσικών θέσεων.

Η Τουρκία, η οποία είναι φυσικός σύμμαχος του Αζερμπαϊτζάν μέσω πολιτικών και εθνικοπολιτιστικών δεσμών, δεν θα συναινούσε εύκολα σε μια Ρωσική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Αυτό θα έδινε τη δυνατότητα στους Ρώσους να αποκτήσουν τον έλεγχο σημαντικών περιφερειακών έργων που η Τουρκία, μαζί με το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, τις ΗΠΑ και την ΕΕ, σχεδιάζει. Χάρη σε αυτές τις συνδυασμένες προσπάθειες, ο Νότιος Καύκασος έχει μετατραπεί σε έναν σημαντικό ενεργειακό διάδρομο. Ο αγωγός πετρελαίου Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν, καθώς και οι αγωγοί φυσικού αερίου Μπακού-Τιφλίδα-Ερζουρούμ και TANAP έχουν αυξήσει τη σημασία της περιοχής και συνέβαλαν στην ενεργειακή διαφοροποίηση της Ευρώπης και τη μείωση της ενεργειακής της εξάρτησης από τη Ρωσία.

Στο πλαίσιο αυτό και παρά τις δηλώσεις αρκετών Ρώσων πολιτικών και εμπειρογνωμόνων για την ανάπτυξη ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, το σενάριο αυτό παραμένει εξαιρετικά απίθανο και μη αποδεκτό. Ωστόσο η διακίνησή του και χωρίς την πρόθεση να το εφαρμόσει, θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της Ρωσίας έναντι των περιφερειακών και παγκόσμιων ανταγωνιστών της, υπενθυμίζοντας ποιος είναι το αφεντικό στην περιοχή.

Continue Reading

Latest

NEW AGE DIPLOMACY3 days ago

Η εποχή της διπλωματίας των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Η ενέργεια διαμορφώνει τον τρόπο λειτουργίας των οικονομιών και των κοινωνιών μας και βρίσκεται σταθερά στην κορυφή της παγκόσμιας ατζέντας...

GREEN PLANET1 month ago

Πως συνδέονται τα ανθρώπινα δικαιώματα με την περιβαλλοντική ασφάλεια

Τα ανθρώπινα δικαιώματα συνδέονται άμεσα με την περιβαλλοντική ασφάλεια. Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες, οι φυσικοί πόροι και η δίκαιη διανομή...

ΕΥΡΩΠΗ3 months ago

Βία στα χρόνια της εικόνας και των fake news

Στην εποχή των fake news, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται

NEW AGE DIPLOMACY6 months ago

Βιο-διπλωματία: Η εθνική και πολιτισμική ταυτότητα αναπόσπαστες διαστάσεις της παγκοσμιοποίησης

Η επικοινωνία σε όλο τον κόσμο γίνεται ολοένα ταχύτερη και πιο αξιόπιστη, παρέχοντας μία διαφορετική προοπτική του χρόνου και του...

NEW AGE DIPLOMACY7 months ago

UNESCO: Η παγκόσμια συνείδηση χρειάζεται άμεσα rebranding

Διπλωμάτης, διανοούμενος, πολίτης του κόσμου. Μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του από το Κατάρ τον Μάρτιο του 2016, πολλές χώρες...

Trending

Copyright © 2018 PRESSCODE