close
GEO+POLITICS

Τα ρωσικά οπλικά συστήματα και οι κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα

f281ac802210810c0fb503efc1b12ce0_L
Η ρωσική κυβέρνηση έχει κάνει μεγάλα άλματα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, καθώς από την διεθνώς απομονωμένη, κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία, κινήθηκε προς την οικονομία της αγοράς ενσωματωμένη σε ένα παγκόσμιο επίπεδο. Ιδιαίτερα μεγάλη ώθηση έδωσαν οι εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις.

Ωστόσο, δύο σημαντικοί τομείς παρέμειναν υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης: η άμυνα και η ενέργεια. Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε τη ρωσική στρατηγική στην προσπάθεια επηρεασμού της παγκόσμιας αγοράς όπλων στον Καύκασο, την Κεντρική Ασία και τη Μέση Ανατολή, κυρίως μέσω της κριτικής ανάλυσης των ενεργειών της Ρωσίας που σχετίζονται με το ψήφισμα 2117 των Ηνωμένων Εθνών, όπου απείχαν από την ψηφοφορία, αλλά την τίμησαν με τις συμφωνίες πώλησης ενός σύγχρονου αντιπυραυλικού συστήματος στο Ιράν, και μαχητικών αεροσκαφών για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ.

Το 2013, τα Ηνωμένα Έθνη εκφράζοντας την έντονη ανησυχία ότι η παράνομη πώληση και μεταφορά μικρών και ελαφρών όπλων συνεχίζει να προκαλεί σημαντικές απώλειες σε όλο τον κόσμο, αισθάνθηκε την ανάγκη να υπενθυμίσει τις κυβερνήσεις των υποχρέωσή τους να συμμορφωθούν πλήρως με τις αποφάσεις που έχει λάβει κατά καιρούς το Συμβούλιο Ασφαλείας για εμπάργκο όπλων. Με ψήφους 14 υπέρ, καμία κατά και μία αποχή – της Ρωσικής Ομοσπονδίας – το Συμβούλιο υιοθέτησε το ψήφισμα 2117. Ήταν η πρώτη φορά που ένα ψήφισμα αφορούσε αποκλειστικά το ζήτημα των φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού.

Η επιλογή της ρωσικής αντιπροσωπείας να απέχει από αυτή την ψηφοφορία ήταν μια ενδιαφέρουσα πολιτική κίνηση. Με την αποχή θα μπορούσαν να αποφύγουν την κριτική μιας αρνητικής ψήφου, όπως και τη συμμόρφωση με τη Συνθήκη που απαγορεύει τις πωλήσεις ελαφρών όπλων, κάτι από το οποίο η Ρωσία ωφελείται σημαντικά. Μια από αυτές τις πωλήσεις –αν και δεν αφορά ελαφρά όπλα- περιστρέφεται γύρω από τα σχέδια της Ρωσίας για την παροχή του συστήματος αεράμυνας S-300 στο Ιράν. Σύμφωνα με αξιωματούχους των ΗΠΑ, η Ρωσία προχωρά στην πώληση ένα εξελιγμένου συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας στο Ιράν, που θα μπορούσε να αποτρέψει την ικανότητα της Ουάσινγκτον να διεισδύσει στον εναέριο χώρο της Τεχεράνης. Η εγκατάσταση των S-300 θα θωρακίσει την Ιρανική αεράμυνα, κάτι που σημαίνει πως αμερικανικά ή ισραηλινά μαχητικά αεροπλάνα δεν θα μπορούσαν να εισβάλλουν στον ιρανικό εναέριο χώρο, αν αποφάσιζαν να βομβαρδίσουν πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Το Ιράν είχε ήδη προκαταβάλλει στη Ρωσία τα χρήματα για το οπλικό σύστημα, σχεδόν 800 εκατομμύρια δολάρια, αλλά υπήρξαν ορισμένες διαφωνίες. Τον Ιανουάριο του 2015, ρωσικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές είχαν ρυθμίσει τις εκκρεμότητες, ενώ την ίδια στιγμή και σύμφωνα με ειδικές εκθέσεις, η Ρωσία και το Ιράν συζητούσαν εκ νέου, είτε για τους S-300 ή για ένα νεώτερο σύστημα, το Antey-2500.

Αυτή η αμυντική συμφωνία προσφέρει στη Ρωσία την είσοδο σε μια αντιδυτική χώρα και δημιουργεί προοπτικές για μελλοντικές συναλλαγές. Ένα άλλο ενδιαφέρον γεγονός, είναι πως η πώληση δεν παραβιάζει το εμπάργκο επειδή το συγκεκριμένο οπλικό σύστημα είναι αμυντικού χαρακτήρα. Η πρόσφατη επίσκεψη του Διοικητή της ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς Qasem Soleimani στη Μόσχα, δείχνει πως η συμφωνία είναι στο στάδιο της οριστικοποίησης. Όμως το Ιράν δεν είναι η μόνη χώρα που προμηθεύεται ρωσικά οπλικά συστήματα, το Ιράκ επίσης επωφελείται από τη στρατηγική της Ρωσίας στην παγκόσμια αγορά όπλων.

Το 2014-15, η ιρακινή κυβέρνηση προσπάθησε να ανοικοδομήσει την Πολεμική της Αεροπορία και συνεργάστηκε στενά με τις ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να αγοράσει μαχητικά F-16. Λόγω της επείγουσας ανάγκης για αεροπορική υποστήριξη και των συνεχιζόμενων καθυστερήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης για την προμήθεια 36 αεροσκαφών F-16, η κυβέρνηση του Ιράκ στράφηκε προς τη Ρωσία και τη Λευκορωσία για να αγοράσει μεταχειρισμένα μαχητικά αεροσκάφη. Η καθυστέρηση επιδείνωσε την εμφανή πικρία εντός της ιρακινής κυβέρνησης, καθώς πίστευαν ότι δεν θα έπρεπε να αγοράσουν αμερικανικά αεροσκάφη, αλλά βρετανικά, γαλλικά και ρωσικά για να διαθέτουν την αναγκαία αεροπορική υποστήριξη που θα απέτρεπε την πτώση της Μοσούλης. Μετά την αγορά, ακολούθησαν τα απελπισμένα αιτήματα του Nouri al-Maliki για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους. Το γεγονός ότι η Ρωσία ήταν σε θέση να ανταποκριθεί άμεσα και να παρέχει όσα χρειαζόταν μία δοκιμαζόμενη κυβέρνηση όχι μόνο δημιούργησε μια άλλη ροή εσόδων για τη Ρωσία, αλλά επίσης έδειξε στο Ιράκ ότι η Ρωσία μπορεί να θεωρηθεί ένας καλός σύμμαχος στην περιοχή και ταυτόχρονα να εντείνει τις ιρακινές αμφιβολίες για την αμερικανική υποστήριξη προς το καθεστώς.

Η ρωσική κυβέρνηση έχει κάνει σημαντικά βήματα για να επηρεάσει την παγκόσμια αγορά όπλων σε όλο τον Καύκασο, την Κεντρική Ασία και τη Μέση Ανατολή. Οι ενέργειες της Ρωσίας που συνδέονται με την αποχή από την ψηφοφορία στα Ηνωμένα Έθνη, ήταν μια ευφυής διπλωματική κίνηση. Η Ρωσία είναι σε θέση να προασπίσει τα δικά της συμφέροντα εθνικής ασφάλειας, ενισχύει σημαντικά την αμυντική της βιομηχανία που παρακάμπτει τις αυστηρές κυρώσεις και ισχυροποιεί την γεωπολιτική παρουσία της σε μια περιοχή στην οποία η Ουάσιγκτον επιθυμεί να παραμείνει κυρίαρχη.

Ενώ η Αμερική έχει προφανώς επικρίνει τη Ρωσική στάση για την αποχή από το ψήφισμα 2117, αυτό είναι ένα τέλειο παράδειγμα για την κατεύθυνση που τείνουν οι συγκρούσεις και τα πολύπλοκα παγκόσμια ζητήματα. Παρά το γεγονός ότι η Αμερική βλέπει την αποχή της Ρωσίας με όρους άσπρου-μαύρου, υπάρχουν πολλοί άλλοι σημαντικοί παράγοντες στην παγκόσμια σκηνή που βλέπουν ενδιάμεσες διαβαθμίσεις. Σε αυτό το ομιχλώδες τοπίο της παγκόσμιας γεωπολιτικής σκακιέρας των πολλαπλών ερμηνειών, η Ρωσία έχει αναδειχθεί σε κορυφαίο grandmaster.

Tags : intelligenceΑμυναηνωμενα εθνηΙρακΙράνΟικονομίαΡωσία
ZR

The author ZR