Loading Posts...

Ο όρος «Ψυχρός Πόλεμος» συνήθως φέρνει στον νου τον παγκόσμιο γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Ωστόσο, στην περιοχή του Καυκάσου και λόγω της αυξανόμενης δραστηριότητας της Τουρκίας, ένας άλλος «Ψυχρός Πόλεμος» είναι προ των πυλών.

Μέσα από τη δημιουργία στενών στρατιωτικών δεσμών με τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, η Τουρκία δείχνει τον νέο γεωστρατηγικό της στόχο, που είναι η κυριαρχία στην περιοχή του Καυκάσου. Τα συμφέροντα της Γεωργίας και του Αζερμπαϊτζάν, διαφοροποιούνται από τη Μόσχα και ευθυγραμμίζονται με το στόχο της Τουρκίας, δηλαδή του κυρίαρχου παίκτη στην περιοχή, με αποτέλεσμα την έναρξη ενός Ψυχρού Πολέμου μεταξύ της Ρωσίας και της Τουρκίας στον Καύκασο.

Από την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η Τουρκία επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες στην περιοχή της Ευρασίας, κυρίως μέσω επιχειρηματικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων, εκμεταλλευόμενη το τουρκικό υπόβαθρο ή τις μειονότητες που υπάρχουν σε αυτές τις χώρες. Οι κινήσεις αυτές έχουν μεγάλη σημασία για την αναπτυσσόμενη τουρκική οικονομία και για την επέκταση της τουρκικής ήπιας δύναμης στην περιοχή. Ωστόσο η δημιουργία μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών δεσμών στην περιοχή υπογραμμίζει την επιθυμία της Τουρκίας να διασφαλίσει αυτά τα συμφέροντα.

Η Τουρκία έχει πολλά να κερδίσει από την εδραίωση των σχέσεων της με τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, με πρωταρχικό τη συμμετοχή στο σύστημα αγωγών της Κασπίας. Υπάρχουν όμως και άλλα οικονομικά κίνητρα που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση όπως η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τη Γεωργία. Το Αζερμπαϊτζάν επίσης είναι σημαντικός εμπορικός εταίρος. Όμως η διασφάλιση της προστασίας των αγωγών μέσω αυτών των συμμαχιών θα ωφελήσει την Τουρκία περισσότερο από όλα.

Μέσα από την εδραίωση αυτών των στενότερων σχέσεων με τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, η Τουρκία θα αυξήσει την ήπια ισχύ της στην περιοχή του Καυκάσου. Με τη Γεωργία υπάρχουν μικροί πολιτιστικοί δεσμοί, που μπορεί να αξιοποιηθούν περαιτέρω, όμως το κοινό συμφέρον είναι να κρατήσουν μακριά τους Ρώσους και πάνω σε αυτό χτίζει η Τουρκία αυτή την αμυντική συνεργασία.

Το Αζερμπαϊτζάν είναι κατά πλειοψηφία ένα Σιιτικό μουσουλμανικό κράτος και παρά το γεγονός πως στην Τουρκία είναι Σουνίτες, το κοινό πολιτιστικό υπόβαθρο, έχει ήδη προετοιμάσει το δρόμο για την τουρκική επιρροή στο Αζερμπαϊτζάν.   Όπως και στη Γεωργία, κρατώντας τους Ρώσους μακριά, η θέση της Τουρκίας στην περιοχή θα παγιωθεί. Ως εκ τούτου, η Τουρκία επιδιώκει να συνεχίσει την καθοδήγηση αυτών των κρατών μακριά από τα ρωσικά συμφέροντα, κάτω από τη δική της σφαίρα επιρροής, μέσω και αυτής της αμυντικής συνεργασίας.

Η Γεωργία έχει ίσως το μεγαλύτερο όφελος από αυτήν την αμυντική συνεργασία. Έχοντας υποστεί μια ήττα από τη Ρωσία στον πόλεμο του 2008, με τις ρωσικές δυνάμεις να υποστηρίζουν αποσχισθείσες περιοχές, η Γεωργία αναζήτησε περαιτέρω εγγυήσεις ασφάλειας και την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, χωρίς αποτέλεσμα μέχρι στιγμής. Αυτή η αμυντική συνεργασία θα μπορούσε να προσφέρει στη Γεωργία αυτό που ζητούσε. Επίσης οι δεσμοί με την Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, θα διευκολύνουν την επαναπροσέγγιση με τη Συμμαχία και μπορεί να αναθερμανθεί η ενταξιακή της προοπτική. Ως γνωστόν η ανεπίσημη στρατηγική του ΝΑΤΟ είναι η προσέγγιση κρατών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και η αποκοπή τους από την επιρροή της Ρωσίας –αυτό ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική της Τουρκίας για την απόκτηση επιρροής στην περιοχή του Καυκάσου.

Το Αζερμπαϊτζάν μετά την ανεξαρτησία του, μετακινείται διαρκώς προς την Τουρκία, προς μεγάλη δυσαρέσκεια της Μόσχας και παρά το γεγονός πως δεν έχει έρθει σε άμεση σύγκρουση με τη Ρωσία, όπως η Γεωργία, εξακολουθεί να νοιώθει πως απειλείται. Η απομάκρυνση πρώην Σοβιετικών κρατών από τη Ρωσική επιρροή, έχει προκαλέσει την επιθετικότητα της Μόσχας και το Αζερμπαϊτζάν χρειάζεται έναν εξωτερικό εγγυητή της ασφάλειάς του.

Η κύρια ανασφάλεια για το Αζερμπαϊτζάν προέρχεται από την Αρμενία. Οι συγκρούσεις κατά τη δεκαετία του 1990 και οι πρόσφατες συγκρούσεις στα σύνορα εξακολουθούν να είναι φρέσκες πληγές για το Αζερμπαϊτζάν. Στην Αρμενία σταθμεύει μεγάλος αριθμός ρωσικών στρατευμάτων. Οι αμυντικοί δεσμοί με μια περιφερειακή δύναμη όπως η Τουρκία, θα ενεργήσουν ως αποτρεπτικός παράγοντας. Ως εκ τούτου, όπως και στην περίπτωση της Γεωργίας, τόσο το Αζερμπαϊτζάν, όσο και η Τουρκία, θέλουν να κρατήσουν τους Ρώσους μακριά, ο καθένας για τα δικά του συμφέροντα.

Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσία έχει επιδιώξει να διατηρήσει την επιρροή της στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Αυτό έχει γίνει κυρίως μέσω της σφυρηλάτησης οικονομικών δεσμών και συμμαχιών, όμως έχει γίνει και μέσω επίδειξης δύναμης και επιθετικότητας. Αυτός είναι εν πολλοίς ο Ρωσικός τρόπος λειτουργίας κατά τη μετασοβιετική περίοδο και μέσω αυτού τέθηκαν οι βάσεις για αυτό το νέο ψυχρό πόλεμο στον Καύκασο.

Η Ρωσία έχει ιστορικούς δεσμούς τόσο με τη Γεωργία, όσο και το Αζερμπαϊτζάν, με την πάροδο του χρόνου όμως απομακρύνθηκαν όπως και άλλα πρώην σοβιετικά κράτη. Οι συγκρούσεις τόσο με τη Γεωργία το 2008, όσο και με την Ουκρανία το 2014, άφησαν έντονο το στίγμα τους, δίνοντας την εντύπωση πως η Ρωσία είναι πρόθυμη να χρησιμοποιήσει βία για να πάρει αυτό που θέλει. Αυτό είναι και το κίνητρο για τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες να αναζητήσουν εξωτερική εγγύηση ασφάλειας.

Η Ρωσία επιθυμεί να είναι η κυρίαρχη δύναμη στην περιοχή του Καυκάσου και το έχει προσπαθήσει οικονομικά και στρατιωτικά, χωρίς -μέχρι στιγμής- αποτέλεσμα. Η αμυντική συμφωνία της Τουρκίας, μετά την αυξανόμενη οικονομική και πολιτιστική επιρροή, έθεσαν σε κίνηση την ψυχροπολεμική αντιπαράθεση. Μόνο ο χρόνος θα δείξει πως θα αντιδράσει η Ρωσία στην αυξανόμενη τουρκική επιρροή.

TaylorMorse

The author didnt add any Information to his profile yet