close
GEO+POLITICS

Το μεγάλο παιχνίδι στην Κασπία: Το ΝΑΤΟ και τα Ρωσικά αντίμετρα

Η Ρωσία έχει προσπαθήσει σκληρά για να κρατήσει το ΝΑΤΟ μακριά από αυτό που αντιλαμβάνεται ως γεωστρατηγική της περιφέρεια, αλλά αυτό επετεύχθη με υψηλό κόστος.

Η πλέον πρόσφατη κίνηση αφορά την Κασπία και την κοινή απόφαση που υπέγραψαν οι αρχηγοί των πέντε παράκτιων χωρών, η οποία εγγυάται τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή. Η απόφαση ουσιαστικά αποκλείει το ΝΑΤΟ από την περιοχή καθώς με βάση την κοινή απόφαση, μόνο αυτές οι πέντε χώρες έχουν δικαίωμα να διατηρούν ένοπλες δυνάμεις στην περιοχή της Κασπίας. Πόσο σημαντικό είναι αυτό και γιατί;

Η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή σε αυτό το σενάριο είναι η αλλαγή πολιτικής σε ορισμένα από τα κράτη της Κασπίας. Ειδικότερα το Αζερμπαϊτζάν, ήταν μετά το 1991 ένας ισχυρός στρατηγικός ενεργειακός και οικονομικός εταίρος της Δύσης και των ΗΠΑ, ενώ έχει συμβάλει και με υλικοτεχνική υποστήριξη στη διεθνή δύναμη στο Αφγανιστάν. Είναι λοιπόν ενδιαφέρουσα η στροφή και ο συντονισμός του με τη Ρωσία, με μια απόφαση που κρατά αποτελεσματικά τους οικονομικούς του συμμάχους έξω από την περιοχή.

Το Αζερμπαϊτζάν φαίνεται πως ανατρέπει τη δυτικόστροφη πολιτική που καλλιέργησε για δυο δεκαετίες και έχασε μια μεγάλη ευκαιρία στενότερης συνεργασίας με το ΝΑΤΟ, αν επέτρεπε την εγκατάσταση στρατιωτικής βάσης στην επικράτειά του. Φαίνεται πως αυτό ήταν μια μακροχρόνια επιθυμία του ΝΑΤΟ, όμως αυτό ακριβώς ήταν που ήθελε να αποτρέψει η Ρωσία οδηγώντας τα κράτη της Κασπίας να υπογράψουν την κοινή δήλωση.

Η Ρωσία θέλει να σταματήσει την εξάπλωση του ΝΑΤΟ μέσα στη δική της γεωστρατηγική ζώνη. Αυτό που ξεκίνησε αρχικά ως μια αποκλειστικά Δυτικοευρωπαϊκή συμμαχία, σταδιακά έχει εξαπλωθεί ανατολικότερα από όσο μπορεί να ανεχθεί η Ρωσία. Η στρατηγική της έχει ως στόχο την προώθηση μιας σχέσης μεταξύ των κρατών της Κασπίας, προλαμβάνοντας με αυτό τον τρόπο την επέκταση του ΝΑΤΟ ανατολικότερα.

Έτσι, η διείσδυση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς έχει παγώσει για την ώρα. Αυτό σημαίνει πως ισχυροποιούνται οι δεσμοί της Ρωσίας με τα υπόλοιπα τέσσερα κράτη της Κασπίας (Καζακστάν, Τουρκμενιστάν, Αζερμπαϊτζάν, Ιράν) σε στρατιωτικό επίπεδο και σε ζητήματα ασφάλειας. Το βασικό συμπέρασμα από τη Σύνοδο Κορυφής, είναι ότι η Ρωσία είναι τώρα η κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη στην περιοχή και έχει ουσιαστικά αναλάβει τον έλεγχο στην Κασπία. Ωστόσο, χρειάστηκε να γίνουν ορισμένες μάλλον ήσσονος σημασίας οικονομικές παραχωρήσεις από τη Ρωσία προς τα τέσσερα κράτη, για την επίτευξη αυτού του σκοπού.

Αν και φαίνεται ότι το ΝΑΤΟ έχει βρει σοβαρή αντίσταση στην προσπάθειά του να επεκταθεί ανατολικά, αναμφίβολα θα συνεχίσει να ψάχνει τρόπους να πιέσει τόσο για οικονομικούς όσο και στρατιωτικούς σκοπούς. Μια στρατιωτική βάση που θα συνδεθεί με την αντιπυραυλική άμυνα θα δώσει στη Συμμαχία σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα, επιτρέποντας την εγκατάσταση πυραύλων πιο κοντά στη Ρωσία. Ωστόσο υπάρχουν και οικονομικοί λόγοι που οδηγούν το ΝΑΤΟ ανατολικότερα. Αν και αυτή η συμφωνία ακυρώνει τους στρατηγικούς στόχους του ΝΑΤΟ για να παρεισφρήσει στην περιοχή της Κασπίας, μπορεί να ανοίξει την πόρτα για να κατασκευαστούν περισσότεροι αγωγοί, που σε βάθος χρόνου θα ωφελήσουν τους συμμάχους. Μια από τις κύριες παραχωρήσεις της Ρωσίας ήταν να βοηθήσει στην οικοδόμηση ενός διαδρόμου Βορρά-Νότου που θα συνδέει τη Δυτική και Βορειοδυτική Ευρώπη με την Κασπία.

Η Ρωσία είναι πρόθυμη να προστατεύσει τη γεωστρατηγική της ζώνη επιρροής, έστω και αν αυτό απαιτεί οικονομικό κόστος για την ίδια. Η συμφωνία της Κασπίας αποδεικνύει ότι η Ρωσία δημιουργεί μια ουδέτερη ζώνη οικονομικών και στρατηγικών εταίρων που θα εξαρτάται στρατιωτικά από την Μόσχα. Μέχρι στιγμής, η περιοχή της Κασπίας είναι η μόνη πραγματική επιτυχία που είχε προς τον σκοπό αυτό. Το ΝΑΤΟ πρέπει να βρει ένα νέο σημείο εισόδου –αν επιθυμεί να συνεχίσει την πίεση προς ανατολάς. Αυτή η πίεση θα βρίσκει πάντα Ρωσική αντίσταση, καθώς αυτή η στρατηγική δεν περιλαμβάνει μόνο στρατιωτικούς στόχους, αλλά και οικονομικούς. Το νέο παιχνίδι στην Κασπία έχει στρατιωτική περιβολή, αλλά ουσιαστικά καλύπτει την ήπια ισχύ της οικονομικής επιρροής.

Tags : NATOΑζερμπαϊτζάνΑμυναΓεωπολιτικήΕνέργειαΗνωμένες ΠολιτείεςκασπιαΡωσία
Troy Baxter

The author Troy Baxter