close
31ab9add10fbfc0fcd2ca409a4405b92_L
Η μεσολάβηση της Τουρκίας ανάμεσα σε δύο αντίπαλες χώρες της Κασπίας, το Τουρκμενιστάν και το Αζερμπαϊτζάν, ανέδειξε τις διπλωματικές της ικανότητες στο γεωπολιτικό πεδίο, καθώς οι δυο αυτές χώρες δεν είχαν ιδιαίτερα φιλικές σχέσεις έως σήμερα.

Όμως οι πρόσφατες πολιτικές συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας, έδειξαν πως οι μεσολαβητικές προσπάθειες της Τουρκίας έχουν ιδιοτελή κίνητρα. Κάτω από την επιφάνεια αυτής της τριμερούς ένωσης, υπό την Τουρκική ηγεσία, εμφανίζεται η πρόθεση της πολιτικής εξάρτησης από την Τουρκία, η οποία πέρα από την περιφερειακή σταθερότητα, επιδιώκει οικονομικά, πολιτικά και διπλωματικά οφέλη –την παγίωση της θέσης της ως περιφερειακή δύναμη.

Το Τουρκμενιστάν και το Αζερμπαϊτζάν, ενώνει η κοινή επιθυμία για επέκταση στον ενεργειακό τομέα. Η Τουρκία φαίνεται πως έχει βοηθήσει αυτή την επιδίωξη, όχι απλά την αξιοποίηση του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, αλλά τη συμμετοχή στα παγκόσμια δίκτυα διανομής ενέργειας. Συμπτωματικά, οι δύο αυτές χώρες αντιμετωπίζουν προβλήματα σε αυτό τον τομέα: Το Τουρκμενιστάν βλέπει τη μείωση των εξαγωγών λόγω της ρωσικής οικονομικής συρρίκνωσης αλλά και της ενόχλησης της Μόσχας για τις στενότερες σχέσεις του με την Τουρκία. Το Αζερμπαϊτζάν αισθάνεται κάποια πίεση από τη Ρωσία, λόγω του ενδιαφέροντος για την επέκταση των αγωγών πετρελαίου μέσω της Τουρκίας, σε μια προσπάθεια για τον εφοδιασμό της ΕΕ η οποία φυσικά θα μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση από την Ρωσία.

Η Τουρκία φαίνεται πως ανεβαίνει ταχύτερα τη γεωπολιτική σκάλα από τους γείτονές της στην Κασπία, και κατά κάποιο τρόπο έχει γίνει η οικονομική δύναμη της περιοχής. Λόγω της οικονομικής ανάπτυξης αλλά και λόγω της γεωγραφικής της θέσης, η Τουρκία έχει βρεθεί στο επίκεντρο πολλών πιεστικών προβλημάτων της εποχής: ο πόλεμος στη Συρία, η αραβική άνοιξη, οι πολιτικές αλλαγές, οι ενεργειακοί δρόμοι, ως το εμπόριο και τις πολιτικές που διέπουν τις οικονομίες των G20. Φυσικά η διεθνής κοινότητα έχει αξιολογήσει θετικά τις τουρκικές διπλωματικές κινήσεις, διατηρώντας την εικόνα-σημείο αναφοράς, δηλαδή την πολιτική σταθερότητα και την οικονομική ασφάλεια. Ωστόσο, αυτές οι κινήσεις αποβλέπουν στην αντιμετώπιση των δικών της ενεργειακών προβλημάτων, στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον.

Οι ανάγκες της Τουρκίας για φυσικό αέριο έχουν τριπλασιαστεί μέσα σε μια δεκαετία, καθώς οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βασίζονται πλέον περισσότερο στο φυσικό αέριο από την υδροηλεκτρική ενέργεια λόγω των ελάχιστων βροχοπτώσεων των τελευταίων ετών. Αυτές οι ανησυχίες οδηγούν τις προσπάθειες της Τουρκίας να εδραιωθεί ως ενεργειακός κόμβος της ΕΕ, μεταφέροντας φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν και το Τουρκμενιστάν.

Ο ρόλος της Τουρκίας στον ενεργειακό εφοδιασμό της ΕΕ θα της αποδώσει πολλαπλά οφέλη, περισσότερα από την ένταξη και την εύνοια της Ένωσης. Τα γεωπολιτικά και οικονομικά κέρδη που θα προκύψουν θα της δώσουν σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των γειτόνων της σε ανατολή και δύση. Αν και αυτά τα σχέδια δεν έχουν αρχίσει να υλοποιούνται, η υποστήριξη των συμμάχων και ιδιαίτερα των αμερικανών είναι εμφανής.

Καθώς η Τουρκία ξεδιπλώνει τη στρατηγική της, δεν είναι ο ενεργειακός σωτήρας της Ευρώπης ούτε ο συνωμότης ενάντια στη Ρωσία. Αντίθετα, η Τουρκία φαίνεται να υλοποιεί μια οπορτουνιστική στρατηγική, βασισμένη στα λάθη και τις παραλείψεις των άλλων. Η τακτική της Τουρκίας είναι αν μη τι άλλο αξιέπαινη, τουλάχιστον ως προς την επίδειξη διαίσθησης και για την κατανόηση της πολυπλοκότητας στην ανάπτυξη των στρατηγικών συνεργασιών.

Ωστόσο, αυτές οι φιλοδοξίες είναι πολύ πιθανό να αποτύχουν αν δεν διατηρηθεί μια διπλωματική ισορροπία μεταξύ όλων των παικτών της Κασπίας. Λαμβάνοντας υπόψη την αστάθεια της περιοχής αλλά και τον μεγάλο συνεργάτη / αντίπαλο που βρίσκεται στα βόρεια της Κασπίας Θάλασσας, δεν θα είναι καθόλου εύκολο και η Τουρκία θα πρέπει να επιδείξει ιδιαίτερα επιδέξιους διπλωματικούς ελιγμούς για να το πετύχει.

Tags : ΑζερμπαϊτζάνΓεωπολιτικήΔιπλωματίαΕνέργειαενεργειακη ασφαλειακασπιαΡωσίαΤουρκιαΤουρκμενιστάν
Dianne Valdez

The author Dianne Valdez