close
WORLD

Τι έγινε το «Αραβικό ειρηνευτικό σχέδιο»;

Το 2002, ο εκλιπών βασιλιάς Αμπντάλα της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος ήταν τότε ο διάδοχος του θρόνου, είπε σε μια επίσκεψη δημοσιογράφου από τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι ήταν έτοιμος να αποδεχθεί ένα σχέδιο ειρήνης με τους Ισραηλινούς και θα κάνει ότι περνάει από το χέρι του, για να διασφαλίσει ότι θα ακολουθήσουν και όλα τα άλλα αραβικά κράτη.

Ο Αμπντάλα, ο οποίος ήταν ο de facto κυβερνήτης της χώρας, λόγω της ασθένειας του αδελφού του, ήταν πολύ ειλικρινής σχετικά με την προθυμία του για πλήρη ειρήνη και εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ από όλα τα 22 αραβικά κράτη, σε αντάλλαγμα για την πλήρη αποχώρηση των Ισραηλινών από τα κατεχόμενα εδάφη και τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους. Συγκάλεσε Σύνοδο κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου στη Βηρυτό για να διαβιβάσει την πρότασή του σε όλες τις αραβικές χώρες και για να πιέσει για την αποδοχή της για μια τελική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Το Συμβούλιο των Αραβικών Κρατών σε επίπεδο κορυφής, στην 14η Τακτική Σύνοδο του, υιοθέτησε αυτό το ειρηνευτικό σχέδιο.

Η πρόταση Αμπντάλα ζητούσε την πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ από όλα τα αραβικά εδάφη που κατέχει από τον Ιούνιο του 1967, με την εφαρμογή των ψηφισμάτων 242 και 338 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, που επιβεβαιώθηκαν από τη Διάσκεψη της Μαδρίτης του 1991 και την αρχή «εδάφη για ειρήνη», την αποδοχή του Ισραήλ ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με την κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσά του, σε αντάλλαγμα για τη δημιουργία ομαλών σχέσεων στο πλαίσιο της συνολικής ειρήνης με το Ισραήλ.

Ο Αμπντάλα είχε τονίσει με σαφήνεια ότι μια στρατιωτική λύση, δεν θα μπορούσε να επιτύχει την ειρήνη ή να παρέχει ασφάλεια σε καμία πλευρά, ούτε θα ήταν προς το συμφέρον του λαού της περιοχής – τόσο για τους Ισραηλινούς, όσο και για τους Άραβες. Το γεγονός ότι κατάφερε να πάρει τη δέσμευση από όλα τα αραβικά κράτη για αυτή την πρότασή του, ήταν ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Το «Αραβικό ειρηνευτικό σχέδιο» ζητούσε από το Ισραήλ να επανεξετάσει τις πολιτικές του και να δηλώσει ότι μια δίκαιη ειρήνη ήταν επίσης η στρατηγική επιλογή του. Καλούσε επίσης για την πλήρη αποχώρηση από όλα τα κατεχόμενα από το 1967 εδάφη, συμπεριλαμβανομένων των Υψωμάτων του Γκολάν, καθώς και τα υπόλοιπα κατεχόμενα εδάφη στα νότια του Λιβάνου, όπως και την υλοποίηση μιας δίκαιης λύσης για το πρόβλημα των Παλαιστινίων προσφύγων, στα πλαίσια του ψηφίσματος 194 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.

Επιπλέον, η πρόταση ζήτησε την αποδοχή της δημιουργίας ενός κυρίαρχου ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα παλαιστινιακά εδάφη κατεχόμενα από την 4 Ιουνίου 1967, στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας, με την κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσά του.

Οι αραβικές χώρες δεσμεύτηκαν να θεωρήσουν πως η αραβο-ισραηλινή διένεξη έχει τελειώσει και πως ήταν έτοιμοι να εισέλθουν σε μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ και την παροχή ασφάλειας για όλα τα κράτη της περιοχής. Είχαν επίσης δεσμευτεί –στα πλαίσια του ειρηνευτικού σχεδίου, να καθιερώσουν πλήρεις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου, του τουρισμού και γενικά της συνεργασίας με ένα κράτος που μέχρι πρότινος θεωρούσαν ως εχθρικό και επιτιθέμενο. Καλώντας τη διεθνή κοινότητα να υποστηρίξει την πρωτοβουλία, το σχέδιο ολοκληρώθηκε με μια ιδιαίτερη έκκληση προς την κυβέρνηση του Ισραήλ και όλων των Ισραηλινών, να αποδεχθούν την πρωτοβουλία «για τη διαφύλαξη της προοπτικής της ειρήνης και το τέλος της αιματοχυσίας, επιτρέποντας στις αραβικές χώρες και το Ισραήλ να ζουν σε συνθήκες ειρήνης και καλής γειτονίας και να παρέχουν στις μελλοντικές γενιές ασφάλεια, σταθερότητα και ευημερία».

Η πρόταση δεν περιελάμβανε κάποια ειδικά ή απόρρητα σημεία που θα προκαλούσαν οποιαδήποτε ισραηλινή απόρριψη του σχεδίου. Οι Άραβες αγκάλιασαν τη νέα ειρηνευτική πρωτοβουλία, η οποία ήταν απλή αλλά και ολοκληρωμένη. Η πρόθεση ήταν η ειρήνη στην περιοχή.

Δυστυχώς, η ιστορία δεν είναι πάντα ευγενική προς τους αγγελιοφόρους της ειρήνης. Εκείνη την περίοδο Πρωθυπουργός του Ισραήλ ήταν ο Αριέλ Σαρόν, ο οποίος είχε μια βαθιά έχθρα για οτιδήποτε παλαιστινιακό. Ένα χρόνο νωρίτερα, με τις ειρηνευτικές συνομιλίες να βρίσκονται σε εξέλιξη, εισέβαλε στο τρίτο ιερότερο προσκύνημα του μουσουλμανικού κόσμου, μαζί με περισσότερους από 1.000 στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων, με πρόθεση να προκαλέσει μια βίαιη απάντηση και με αυτό τον τρόπο να καταρρεύσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες.

Οι εξοργισμένοι Παλαιστίνιοι αντέδρασαν με μεγάλες διαδηλώσεις, οι οποίες τελικά διαλύθηκαν από τις βαριά οπλισμένες ισραηλινές δυνάμεις που χρησιμοποίησαν πραγματικά πυρά εναντίον των διαδηλωτών, σκοτώνοντας πολλούς από αυτούς. Αυτή η προσχεδιασμένη προβοκάτσια του Σαρόν, ήταν η αφορμή για το ξέσπασμα της δεύτερης Ιντιφάντα που έσβησε κάθε ελπίδα για ειρήνη.

Έτσι, όταν το ειρηνευτικό σχέδιο προσφέρθηκε στο Ισραήλ, ο Σαρόν απάντησε προσαρτώντας περισσότερα εδάφη και οικοδομώντας νέους παράνομους οικισμούς, παρά τις διαμαρτυρίες των δυτικών κυβερνήσεων και του ΟΗΕ.

Η πρακτική αυτή συνεχίζεται και σήμερα καθώς ο διάδοχος του Σαρόν, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, έχει επίσης δεσμευθεί να εξαλείψει τους Παλαιστινίους από τον χάρτη. Η ατζέντα του δεν είναι η επίτευξη της ειρήνης, αλλά η ηγεμονία σε ολόκληρη την περιοχή.

Είναι μια τραγωδία, όχι μόνο για τους Άραβες, αλλά και για τους Εβραίους της περιοχής η απαξίωση του ειρηνευτικού σχεδίου που οραματίστηκε ένας Άραβας ηγέτης και που θα παρείχε στο Ισραήλ την ασφάλεια που χρειαζόταν. Μπορούν οι Ισραηλινοί πολίτες να απαιτήσουν από τους ηγέτες τους να δώσουν μια ευκαιρία στην ειρήνη;

Οι Παλαιστίνιοι δεν πρόκειται να εξαφανιστούν, ούτε θα περιμένουν απλά να πεθάνουν. Δεν μπορεί να υπάρξει νέο ολοκαύτωμα και η ισχύς δεν μπορεί να σκοτώσει το πνεύμα. Αυτό τελικά θα επικρατήσει.

Tags : Διεθνες ΔικαιοΙσραηλΜέση ΑνατολήΠαλαιστινηΣαουδική Αραβία
Tariq A. Al Maeena

The author Tariq A. Al Maeena