close
GEO+POLITICS

Η τυραννία του 1%. Η αυταπάτη της εξάλειψης της τρομοκρατίας

6cd6bec50e9eebe449929cb4e0b61cd4_L
Και τώρα πρέπει να προσθέσουμε τις Βρυξέλλες σε μια λίστα που διαρκώς μεγαλώνει. Πολλές πόλεις. Πολλές χώρες. Ορισμένοι πιστεύουν πως η λίστα έχει αυξηθεί γρηγορότερα από την ημέρα που οι μεγάλες δυνάμεις της παγκόσμιας κοινότητας κήρυξαν επίσημα τον «πόλεμο» ενάντια στον εξτρεμισμό και τη δολοφονία αθώων.

Καθώς οι ηγέτες σε όλο τον κόσμο εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους και προσφέρουν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια προς το λαό του Βελγίου, υπάρχει ένα συναίσθημα που εκφράζεται κατ ‘επανάληψη: πρέπει όλοι να ενωθούμε και να αγωνιστούμε ενάντια σε αυτή τη βαρβαρότητα. Ενώ κατανοώ το συναίσθημα και την οργισμένη απογοήτευση που εμπεριέχει, φοβάμαι πως είναι επίσης ένα άπιαστο όνειρο για έναν λόγο που δεν συζητάμε ανοιχτά. Δηλαδή, δεν μπορεί να υπάρξει απόλυτη ασφάλεια, όπου υπάρχει ήδη τέλεια ελευθερία. Δεν είναι ένα πρόβλημα ατελούς πολιτικής. Δεν είναι η αποτυχία εκτέλεσης σωστών αντίμετρων. Είναι ένα αξίωμα: αν θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι ως κοινωνία τότε δεν μπορούμε ποτέ να είμαστε απόλυτα ασφαλείς. Αυτά τα δυο είναι σε αντίθεση το ένα με το άλλο. Είναι η βαθιά, πικρή ειρωνεία στην οποία πρέπει όλοι να προσαρμοστούμε και όπως συμβαίνει με όλα τα αξιώματα, αυτό δεν πρόκειται ποτέ να αντιστραφεί.

Αυτό δεν είναι μια τυπική αναφορά σχετικά με τις γραφικές κοινοτοπίες που συχνά διαβάζουμε και χωρίς αμφιβολία θα διαβάσουμε και πάλι μετά από τις επιθέσεις στις Βρυξέλλες. Σχετικά με το πώς η ελευθερία δεν είναι δωρεάν ή πώς όσοι είναι διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν την ελευθερία για την ασφάλεια δεν αξίζουν τίποτα από τα δυο. Δεν αποτελεί μια κριτική, όσο μια αναζήτηση ως προς το τι σημαίνει πραγματικά η δημοκρατική ελευθερία για την σύγχρονη κοινωνία. Ελεύθερη κυκλοφορία, ελευθερία της πίστης, ελευθερία της πληροφόρησης, ελευθερία από την παράνομη έρευνα, ελευθερία από την άδικη δίωξη. Αυτά που έχουμε και διατηρούμε στο βασικό πυρήνα και στην ουσία των ελεύθερων κοινωνιών μας, συνήθως ξεχνάμε πως έχουν επίσης σοβαρές συνέπειες.

Η σημαντικότερη είναι η μυστικότητα με την οποία μπορούμε να ζήσουμε τη ζωή μας. Ακόμη και στον υπερτεχνολογικό 21ο αιώνα, όπου οι περισσότεροι από εμάς είτε είναι online είτε ήταν πρόσφατα, κάθε κίνηση, τοποθεσία, και ενδεχομένως κάθε σκέψη μας, μεταδίδεται και αποκαλύπτεται σε φίλους και ξένους, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι ξεχνάμε πόσο εύκολο είναι να περάσουμε εντελώς απαρατήρητοι. Υπάρχει μια παλιά ρωσική παροιμία που μου αρέσει να υπενθυμίζω: αν ξέρατε πόσο λίγο σας σκέπτονται οι άνθρωποι, δεν θα ανησυχούσατε για το τι σκέπτονται για εσάς. Πρόκειται για μια ταπεινή υπενθύμιση του πόσο φανταστικά μικροί είμαστε όλοι σε ένα τεράστιο κόσμο των δισεκατομμυρίων. Δεν έχει σημασία πόσο μεγάλοι, πόσο διάσημοι, ή πόσο γνωστοί γινόμαστε στην ατομική μας σφαίρα επιρροής, η πραγματικότητα είναι πως για τους περισσότερους από εμάς το 99% του κόσμου δεν μας γνωρίζουν ή απλά δεν ενδιαφέρονται. Γιατί και πως αυτό το θέμα αφορά τις Βρυξέλλες; Πολύ απλά, αυτό εξηγεί γιατί μια ελεύθερη κοινωνία δεν μπορεί ποτέ να επιτύχει την τέλεια ασφάλεια: ακριβώς λόγω της ελευθερίας και πώς οι άνθρωποι μπορούν τόσο εύκολα να παραμείνουν αποσυνδεδεμένοι από την προσοχή των άλλων.

Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι πολλοί από τους τρομοκράτες που διέπραξαν τις επιθέσεις της 11/9 στις Ηνωμένες Πολιτείες έμαθαν πώς να πετούν τζάμπο τζετ σε προσομοιωτές σε διάφορες ιδιωτικές σχολές σε μια μικρή πόλη της Αμερικής. Ακόμη λιγότεροι συνειδητοποιούν ότι αυτοί οι άνθρωποι με τα ξένα ονόματα και τα μέτρια αγγλικά τους, ενδιαφέρονταν να μάθουν πώς να απογειώσουν και να πετάξουν το αεροσκάφος, αλλά δεν είχαν κανένα ενδιαφέρον στην εκμάθηση της προσγείωσης. Ένας οξυδερκής Αμερικανός, δεδομένης της παράξενης κατάστασης, θα το είχε αναφέρει στο τοπικό γραφείο του FBI. Δυστυχώς, αυτή η παράξενη κατάσταση, πέρασε σαν μια τυχαία συμπεριφορά σε μια ελεύθερη χώρα όπως είναι η Αμερική, όπου ο καθένας μπορεί λίγο πολύ να κάνει ότι θέλει. Ως εκ τούτου, οι συγκεκριμένοι άνδρες απέκτησαν τις απαραίτητες αεροπορικές δεξιότητες, που άλλαξαν κυριολεκτικά το γεωπολιτικό τοπίο του 21ου αιώνα. Αυτό δείχνει πόσο δύσκολο σε μια ελεύθερη κοινωνία, είναι να παρατηρήσουμε ιδιότυπες καταστάσεις και συμπεριφορές –φανταστείτε πόσο δύσκολο γίνεται όταν κάποιοι ακολουθούν συγκεκριμένες στρατηγικές, ώστε να καταστούν «αόρατοι». Σε μια ελεύθερη κοινωνία, είναι εντυπωσιακά και τρομακτικά εύκολο να γίνει. Και αυτός ο τρομακτικός, αλλά δίκαιος συνδυασμός, να μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι και να περνάμε απαρατήρητοι αν το επιθυμούμε, είναι που επιτρέπει να συμβούν οι επιθέσεις στις Βρυξέλλες. Και στο Σαν Μπερναντίνο. Και στο Παρίσι. Και στη Νιγηρία. Και στην Κένυα. Και στη Μαδρίτη. Και στο Λονδίνο. Και στη Μόσχα. Και στη Νέα Υόρκη. Και αμέτρητες άλλες πόλεις και χώρες, τις οποίες οι περισσότεροι από εμάς δεν γνωρίζουν καν γιατί ήμασταν πολύ απασχολημένοι για να τις αντιληφθούμε.

Θυμηθείτε ότι είπα «τέλεια ασφάλεια». Γιατί αν υπάρχει μια φωτεινή γραμμή αισιοδοξίας μέσα σε αυτό το μαύρο σύννεφο, είναι ότι για κάθε μία επίθεση στις Βρυξέλλες, το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη υπάρχουν εκατό, χίλιες, δέκα χιλιάδες επιθέσεις που έχουν αποτραπεί. Ορισμένες από αυτές τις μαθαίνουμε, τις περισσότερες από αυτές δεν θα τις μάθουμε ποτέ. Όμως ακόμα και αν τις γνωρίζαμε, αμφιβάλλω αν αυτό θα μπορούσε να προσφέρει μεγάλη ανακούφιση σε εκείνους που εμπλέκονται στον απόηχο του τρόμου του επιτυχημένου 1% και γνώρισαν το πραγματικά αποτρόπαιο πρόσωπο της τρομοκρατίας στη σύγχρονη εποχή. Με βάση την προηγμένη τεχνολογία, τις υπηρεσίες πληροφοριών και την αστυνόμευση, μπορούμε πραγματικά να αποτρέψουμε το 99% των πιθανών περιστατικών, εμποδίζοντας όσους θέλουν να μας βλάψουν, μόνο και μόνο επειδή θεωρούν πως οι κοινωνίες μας είναι άδικες, ανίερες και διεστραμμένες. Αλλά η συγκλονιστική ανασφάλεια αυτού του υπολειπόμενου απειροελάχιστου ποσοστού, μας κάνει να εξετάζουμε μεγάλες στρατηγικές και προχωρούμε σε παγκόσμιες συνεργασίες για να εξαλείψουμε αυτό το 1%. Δυστυχώς, και αυτό είναι το πιο θλιβερό, το 1% δεν πρόκειται να εξαλειφθεί. Όχι λόγω της λαμπρότητας των σχεδιαστών ή την πονηριά των εκτελεστών. Αυτό το μικροσκοπικό 1% επιτυγχάνει επειδή στην πραγματικότητα ζούμε σε ελεύθερες κοινωνίες. Και κάθε κοινωνία που πλησιάζει στην απόλυτη ελευθερία, δεν μπορεί ποτέ να ελπίζει πως μπορεί να είναι απολύτως ασφαλής. Αυτή η ειρωνεία μπορεί να είναι πικρή, αλλά είναι επίσης λαμπρή. Ελπίζω αυτό να μπορούμε να το θυμόμαστε πάντα στον απόηχο αυτών των τραγωδιών, όπως τις Βρυξέλλες.

Tags : intelligenceΑνθρωπινα ΔικαιωματαΑσφάλειαΕυρώπηΗνωμένες ΠολιτείεςΤρομοκρατία