close
ce7646a74c54cecf1c05442c71f02147_L

Η αποτυχημένη Αμερικανική στρατηγική στη Μέση Ανατολή δεν οφείλεται μόνο στις ατελέσφορες κατα καιρούς πολιτικές, αλλά κυρίως στις λανθασμένες αναλύσεις για τα αίτια αυτών των αποτυχιών. Ο Αντιαμερικανισμός και η τρομοκρατία, τροφοδοτούνται από τις διαμαρτυρίες των Αράβων για τις αδικίες που υφίστανται για δεκαετίες – αδικίες πραγματικές, ή σε πολλές περιπτώσεις, αυτό που αντιλαμβάνονται ως  αδικία. Μια νέα στρατηγική για τη Μέση Ανατολή θα πρέπει να ξεκινήσει από μια ενδελεχή αναζήτηση των πρωταρχικών αιτίων αυτής της  οργής, και όπου αυτό είναι εφικτό, να τις αντιμετωπίσει.

Σήμερα στη Μέση Ανατολή κυριαρχεί η πολιτική βία, ο αυταρχισμός και ο εξτρεμισμός – ένα πολύ επικίνδυνο μείγμα που απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα, αλλά και τα συμφέροντα της Δύσης στην περιοχή. Η αυξανόμενη επιρροή του Ιράν, με τις Χεζμπολά και Χαμάς υπό την προστασία του και την παραδοσιακή θρησκευτική και πολιτική επιρροή της Σαουδικής Αραβίας, οι  μουσουλμάνοι έχουν εγκλωβιστεί σε μια αντιδυτική ρητορική.

Οι ελπίδες που δημιούργησε η διάσκεψη στην Ανάπολη το 2007, ξεθώριασαν  πολύ γρήγορα και η ειρήνη ανάμεσα σε Ισραήλ και Παλαιστίνη φαίνεται τόσο απόμακρη, όσο ήταν πάντα τα τελευταία 60 χρόνια.Ο εκδημοκρατισμός της περιοχής και τα ανοίγματα που πραγματοποιήθηκαν το 2005 σε Αίγυπτο, Λίβανο, Μπαχρέιν, και τη Σαουδική Αραβία  μοιάζουν ήδη με μακρινή ανάμνηση, καθώς τα καθεστώτα –πολλά από αυτά, σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών- χτυπούν προσπαθώντας να συντρίψουν εσωτερικούς αντιπάλους, πνίγοντας κάθε φωνή διαμαρτυρίας. Στο μέτωπο του πολέμου κατά της τρομοκρατίας βρίσκουμε την Αλ-Κάιντα να ανασυγκροτείται εκ του ασφαλούς στα σύνορα Αφγανιστάν- Πακιστάν και όσο αφορά το Ιράκ, παρά τις δεσμεύσεις του προέδρου Ομπάμα, ο δρόμος δείχνει εξαιρετικά μακρύς..

Πολλοί υποστηρίζουν πως τα οκτώ χρόνια της προεδρίας Μπούς, κατέστρεψαν την εικόνα και τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι μόνο στις χώρες της περιοχής αλλά και ολόκληρου του Αραβικού και μουσουλμανικού κόσμου. Αυτή όμως είναι μια βολική, όσο και λανθασμένη θεώρηση. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική: για περισσότερο από μισό αιώνα, οι κυβερνήσεις ρεπουμπλικάνων και δημοκρατικών είναι σταθερά προσηλωμένες σε μια αυτοκαταστροφική πολιτική για τη Μέση Ανατολή. Ουσιαστικά, λειτουργούσαν πάντα ως διαχειριστές των κρίσεων, κοιτώντας μέσα από μια βραχυπρόθεσμη οπτική. Οι σχεδιαστές της Αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εστίασαν στη θεραπεία των συμπτωμάτων και δεν στράφηκαν στην εξέταση των βαθύτερων δομικών αιτίων που παρήγαγαν τόσα δεινά στην περιοχή. Πολιτική βία, σεκταρισμός, τρομοκρατία.

Παρά το γεγονός πως η στάση του Μπαράκ Ομπάμα στην πρόσφατη σύγκρουση στη Γάζα ήταν αποθαρρυντική, είναι βέβαιο πως θα προσπαθήσει να “επισκευάσει” την εικόνα και την αξιοπιστία των ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή. Ηγέτες με τους οποίους αντιπαρατέθηκε τα προηγούμενα χρόνια ο Τζώρτζ Μπους, βλέπουν τώρα θετικά την αλλαγή ηγεσίας στο Λευκό Οίκο και δηλώνουν έτοιμοι για διάλογο. Εντούτοις, το χάσμα ανάμεσα στα προβλήματα στη Μέση Ανατολή και στην τόλμη που χρειάζεται η αντιμετώπισή τους, είναι βαθύ. Όσοι υποστηρίζουν πως η διπλωματία, η πολυμέρεια ή ακόμα και η επαναφορά μιας “ηθικής” πλέον, ηγεσίας αρκούν για την αντιμετώπιση των πολύπλοκων συστημικών προβλημάτων της περιοχής, δείχνουν το δρόμο για ακόμα ένα επικίνδυνο αδιέξοδο.

Σε αυτόν τον αιώνα, η ασφάλεια της Δύσης απειλείται τόσο από τις συγκρούσεις μεταξύ των κρατών, όσο και από τις συγκρούσεις στο εσωτερικό τους. Κατά συνέπεια, η πολιτική συμπεριφορά και στάση Αράβων και μουσουλμάνων, είναι ιδιαίτερα σημαντική και θα πρέπει να θεωρηθεί ως καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση μιας νέας στρατηγικής. Η δυσπιστία και η καχυποψία απλά τροφοδοτούν το κύμα αγανάκτησης και συντηρούν το αίσθημα της αδικίας. Μια νέα στρατηγική για τη Μέση Ανατολή θα πρέπει να βασίζεται στην αναγνώριση των λαθών και της επαναφοράς της σχέσης εμπιστοσύνης με τη Δύση.

Η αποκατάσταση της Αμερικανικής ηγεμονίας αποτελεί δέσμευση του Μπαράκ Ομπάμα, όπως επίσης και η προτεραιότητα που θα δώσει στην επίλυση της Ισραηλινο-Παλαιστινιακής σύγκρουσης. Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί ένα πλάνο που να δικαιολογεί την αισιοδοξία, αντίθετα, δηλώσεις και θέσεις συμβούλων και στελεχών που τον πλαισιώνουν σχετικά με το Ιράκ, το Ιράν, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας κ.ά. δημιουργούν μια ανησυχία, αλλά οπωσδήποτε θα πρέπει να περιμένουμε.

Στα πλαίσια της επαναξιολόγησης της Αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, μια νέα νοοτροπία θα μπορούσε να περιλαμβάνει: Την αποστρατικοποίηση του πολέμου κατά της τρομοκρατίας και την επαναφορά του στο πεδίο της αξιακής, ιδεολογικής αντιπαράθεσης, Την ουσιαστική και έμπρακτη προώθηση των δημοκρατικών θεσμών και οπωσδήποτε το διάλογο και τη συνεργασία με  μη βίαιες Ισλαμιστικές ομάδες.

Tags : ΓεωπολιτικήΔιπλωματίαΗνωμένες ΠολιτείεςΙσλαμΙσραηλΜέση ΑνατολήΠαλαιστινηΤρομοκρατία