Connect with us

PEACE & SECURITY

Κανείς δεν τολμά να απειλήσει το Ιράν

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Published

on

Συνέντευξη του επιτετραμμένου του Ιράν στην Ελλάδα, κ. Mahmoud Fazely, στον Δημήτρη Γιαννακόπουλο

Πως θα περιγράφατε το επίπεδο των διμερών σχέσεων;
Οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας- Ιράν, μετά την επανάσταση, έχουν μπει σε μια νέα εποχή. Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις όπως εκείνη του προέδρου Στεφανόπουλου στην Τεχεράνη και του πρώην προέδρου Χαταμί στην Αθήνα, επισκέψεις των προέδρων των δυο κοινοβουλίων αλλά και των υπουργών Εξωτερικών. Θεωρούμε την Ελλάδα ως μια από τις πιο φιλικές χώρες μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε οικονομικό επίπεδο, η Ελλάδα είναι από τις βασικές χώρες- αγοραστές του Ιρανικού πετρελαίου, έχουμε μεικτή διυπουργική επιτροπή και ναι μεν το πετρέλαιο είναι το βασικό αντικείμενο των εμπορικών συναλλαγών μας, αλλά προσπαθούμε αυτή η συνεργασία να επεκταθεί και σε άλλους τομείς.

Στον τομέα του πολιτισμού, έχουμε υπογράψει μια συμφωνία συνεργασίας και έχουμε οργανώσει εκδηλώσεις που αφορούν την ποίηση, τη λογοτεχνία και την ιστορία, εβδομάδα Ιρανικού κινηματογράφου, ενώ την περασμένη εβδομάδα η Ελληνική πρεσβεία οργάνωσε εκδήλωση για το έργο του Καζαντζάκη. Οι έλληνες έχουν μια θετική γνώμη για το Ιράν και αυτό το εκφράζουν καθημερινά, στην καθημερινή μας επαφή μαζί τους. Μπορώ να αναφερθώ στον τρόπο που αντιμετώπισαν οι απλοί έλληνες αλλά και ανώτεροι αξιωματούχοι, τα προβλήματα που προέκυψαν κατά την ομιλία του προέδρου Αχμαντινεζάντ σε αμερικανικό κολέγιο, όταν ήρθαν και μας εξέφραζαν τη συμπάθειά τους, καταδικάζοντας αυτή τη συμπεριφορά. Ένα άλλο χαρακτηριστικό περιστατικό, ήταν όταν κέρδισε η ποδοσφαιρική ομάδα του Ιράν τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι έλληνες πανηγύριζαν σαν να είχε κερδίσει η δική τους ομάδα. Αυτό το καλό κλίμα όπως καταλαβαίνετε δεν χτίζεται σε μια μέρα.

Που αποδίδετε εσείς αυτή τη φιλία των δυο λαών; υπάρχει πολιτικό ή άλλο υπόβαθρο;

Η αλήθεια είναι πως πριν από πάρα πολλά χρόνια είχαμε κάποια προβλήματα, αλλά τα έχουμε ξεπεράσει. Η μεγάλη αλληλοκατανόηση μεταξύ μας βοηθάει επίσης στις φιλικές σχέσεις. Οι δυο χώρες έζησαν σχεδόν ταυτόχρονα μια σκοτεινή περίοδο δικτατορίας. Υπήρξε μεγάλη συνεργασία αγωνιστών από τις δυο πλευρές. Ακόμα και στις διαδηλώσεις που γίνονταν στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Γαλλία ενάντια στη χούντα των Συνταγματαρχών, συμμετείχαν πολλοί Ιρανοί.

Πιστεύετε πως αυτοί οι πανηγυρισμοί που αναφέρατε πριν, αφορούσαν μόνο το Ιράν, ή ήταν και λόγω του έντονου αντιαμερικανισμού που υπάρχει στη χώρα μας; Νοιώθετε πως είναι ένα από τα κοινά χαρακτηριστικά των δυο λαών;

Έχετε δίκιο, οι έλληνες είναι ένας ανεξάρτητος λαός και αυτός ο τρόπος σκέψης τους, βοηθάει στην καλύτερη κατανόηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα το Ιράν. Οι ίδιες πιέσεις, με διαφορετική όμως μορφή, ασκούνται και στους έλληνες. Όταν παρακολουθώ τις εξελίξεις γύρω από το θέμα των Σκοπίων, κατανοώ πλήρως τις ενστάσεις σας, όπως και τις ανησυχίες σας για την ανεξαρτητοποίηση του Κοσσόβου. Ο σκοπός της Δύσης και ειδικότερα των αμερικανών, είναι να ασκήσουν πιέσεις, αλλά να σας πω μια πραγματικότητα. Οι αμερικανοί καταβάλουν μεγάλες προσπάθειες για να αλλάξει αυτό το εναντίον τους κλίμα που επικρατεί εδώ, είτε μέσω των ΜΜΕ, είτε μέσω του κινηματογράφου, που δυστυχώς κατά 80% προβάλλει ταινίες του Χόλυγουντ. Η κύρια προσπάθεια είναι να στραφεί μακριά η προσοχή του κόσμου – ιδιαίτερα της νεολαίας και αυτό το βλέπουμε έντονα και στο φοιτητικό χώρο και την αποπολιτικοποίηση που επικρατεί. Υπάρχει μια απειλή και ισχύει για όλες τις χώρες. Βλέπω τα δεκάδες εκπαιδευτήρια ξένων γλωσσών στην Ελλάδα και αναρωτιέμαι αν υπάρχει η ίδια μέριμνα για την διατήρηση της ελληνικής γλώσσας..

Ας έρθουμε λίγο στην περιοχή σας και τις εξελίξεις στην πολύπαθη Μέση Ανατολή..

Αυτές τις μέρες έχουμε τη θλιβερή επέτειο των εξήντα χρόνων από την κατάληψη της Παλαιστίνης από το Σιωνιστικό καθεστώς. Όλα αυτά τα χρόνια αυτό το καθεστώς καταπιέζει και καταπατά τα δικαιώματα όχι μόνο των Παλαιστινίων, αλλά και των γειτονικών χωρών, με την ανάμειξη στα εσωτερικά τους. Είδαμε τον πρόσφατο πόλεμο στο Λίβανο και τις συνέπειές του, αλλά και τη δολοφονία του Χαρίρι, που όπως λέγεται αποδίδεται στους Σιωνιστές. Η ατέλειωτη βία εναντίον των Παλαιστινίων έχει προκαλέσει κύμα φυγής, με αποτέλεσμα ο αριθμός των προσφύγων να φτάνει σήμερα τα πέντε εκατομμύρια. Ένα καθεστώς που δεν έχει σεβαστεί κανένα ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και έχει κρύψει το πυρηνικό στρατιωτικό του πρόγραμμα από την επιτήρηση των διεθνών οργανισμών. Είναι ένα καθεστώς που έχει τη στήριξη μόνο των Ηνωμένων Πολιτειών και δεν έχει καμία θέση ανάμεσα στους λαούς της περιοχής. Όπως γνωρίζω άλλωστε, ούτε στην Ελλάδα τρέφουν τα καλύτερα συναισθήματα για αυτούς.
Η Μέση Ανατολή είναι μια ιδιαίτερα σημαντική περιοχή στον κόσμο που μπορεί να επηρεάζει τις εξελίξεις. Η ηρεμία πρέπει να επιστρέψει στην περιοχή, αλλά όσο υπάρχουν ρατσιστικές και επεκτατικές πολιτικές, αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Πιστεύω πως πρέπει να αφήσουμε τον Παλαιστινιακό λαό να επιλέξει μόνος του για το μέλλον του και να σταματήσουν άμεσα οι βιαιοπραγίες στην περιοχή.

Είπατε πως η επιθυμία σας είναι η ηρεμία και η σταθερότητα στην περιοχή, πιστεύετε πως αυτό επιτυγχάνεται με εμπρηστικές δηλώσεις όπως αυτές του προέδρου Αχμαντινεζάντ πως πρέπει να εξαφανιστεί το κράτος του Ισραήλ από το χάρτη, ή με τη διοργάνωση συνεδρίων για την άρνηση του Ολοκαυτώματος;

Αυτό που προτείναμε, όσον αφορά το Ολοκαύτωμα, είναι να γίνει μια διεθνής έρευνα όπως άλλωστε έχει γίνει για πολλά άλλα θέματα. Ειλικρινά δεν καταλαβαίνω γιατί δεν μπορεί μια ομάδα επιστημόνων από διάφορες χώρες, να ερευνήσει αυτό το θέμα. Υπάρχει κάποια ανησυχία για αυτό; Εμείς λέμε ας έρθουν να ερευνήσουν τις συνθήκες και τις ευθύνες του πολέμου Ιράν – Ιράκ.

Πιστεύετε πως το Ολοκαύτωμα δεν συνέβη ποτέ, ή έχει μεγαλοποιηθεί;

Πιστεύω πως έχει μεγαλοποιηθεί. Η ιστορία είναι γνωστή σε όλους μας, κανένα κράτος του Ισραήλ δεν υπήρχε, είναι το δημιούργημα κάποιων υπερδυνάμεων. Γνωρίζουμε πως για να διατηρήσει τον πληθυσμό, μαζεύει ανθρώπους από όλο τον κόσμο.

Οι Παλαιστίνιοι – τουλάχιστον κατά πλειοψηφία – θέλουν την ύπαρξη δυο κρατών που να συμβιώνουν ειρηνικά, εσείς ταυτίζεστε με όσους δεν αναγνωρίζουν το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ;

Εμείς θέλουμε να αποφασίσει ελεύθερα ο Παλαιστινιακός λαός. Ελεύθερες εκλογές, επιστροφή όλων των προσφύγων στις εστίες τους. Γιατί όταν η πλειοψηφία ανέδειξε τη Χαμάς, τα περισσότερα κράτη διέκοψαν τις σχέσεις τους και σταμάτησαν τη βοήθεια που προσέφεραν; Προσωπικά δεν βλέπω μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις δυο παρατάξεις. Το Σιωνιστικό καθεστώς είναι που προσπαθεί να δημιουργήσει έριδες μεταξύ τους. Αυτό που θέλουν όλοι οι Παλαιστίνιοι, είναι να μπορούν να ζήσουν ελεύθεροι στη δική τους χώρα.

Δηλαδή, δυο κράτη;

Ότι επιλέξουν οι ίδιοι, αν και δεν βλέπω αυτή την προοπτική, τουλάχιστον όχι βραχυπρόθεσμα. Αν υπάρχει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από ορισμένες δυτικές χώρες, ας τους δώσουν εκείνοι γη και ας τους πάρουν στη χώρα τους. Κανείς δεν θέλει να χάσει εδάφη που του ανήκουν. Εμείς πολεμήσαμε οκτώ χρόνια τον Σαντάμ, όταν εισέβαλε στη χώρα μας. Τότε λέγαμε στη Δύση πως είναι δικτάτορας, αλλά κανείς δεν μας άκουγε. Έφυγε, μόλις πέρασε η ημερομηνία λήξης του. Ωστόσο η ιστορία δείχνει πως η υποστήριξη των υπερδυνάμεων προς τους δικτάτορες δεν είναι παντοτινή. Αν ήταν, θα έπρεπε να είναι ακόμα εδώ ο Παπαδόπουλος και ο Σάχης στο Ιράν.

Υπό αυτές τις συνθήκες, έχουν δίκιο να ανησυχούν, πως όταν αποκτήσετε πυρηνικά όπλα, το Ισραήλ θα είναι ο πρώτος στόχος;

Θέλω να τονίσω πως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν που βασίζεται σε Ιρανούς επιστήμονες, αφορά αποκλειστικά και μόνο ειρηνικούς σκοπούς. Το Ιράν είναι μια μεγάλη χώρα με 70 εκατομμύρια κατοίκους. Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γείτονές μας, είναι το θέμα της ενέργειας. Αν δεν μεριμνήσουμε από τώρα, σε δέκα χρόνια θα έχουμε πρόβλημα επάρκειας ηλεκτρικού ρεύματος. Υπάρχουν χώρες στον κόσμο που δεν θέλουν να δουν ακόμα μια μεγάλη δύναμη, ο στόχος τους είναι κρατήσουν το Ιράν, όπως στην εποχή πριν την επανάσταση, δηλαδή πίσω. Είμαστε μέλη της ΙΑΑΑ και δεσμευόμαστε από αυτό, την περασμένη εβδομάδα άλλωστε, είχαμε την επίσκεψη αντιπροσωπειών τους. Αλλά αφού το θέσατε, γιατί δεν μιλάει κανείς για άλλες χώρες που επίσης κατέχουν πυρηνικά όπλα, όπως η Ινδία και το Πακιστάν. Εμείς θα πρέπει να ζητήσουμε άδεια για να συνεχίσουμε το ειρηνικό πυρηνικό μας πρόγραμμα, ενώ κανείς δεν ζήτησε τίποτα από εκείνες τις χώρες. Δεν σκοπεύουμε να αποκτήσουμε πυρηνικά όπλα, και δεν απειλούμε κανέναν. Ωστόσο αν μας απειλήσουν, θα απαντήσουμε.

Σύμφωνα όμως με την έκθεση που δημοσιεύθηκε πέρσι στην Αμερική, το Ιράν είχε όντως στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα, που όμως σταμάτησε το 2003. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι πόσο πολύ είχε προχωρήσει.

Είναι αξιοπρόσεκτο το γεγονός πως αυτή η έκθεση είχε και θετικά σημεία, που όμως δεν αναφέρθηκαν από τους δυτικούς. Έχουμε μια πολύ καλή σχέση με την ΙΑΑΑ και πολλές φορές επιθεωρητές της έχουν επισκεφθεί τις εγκαταστάσεις μας- η αλήθεια είναι πως όλα αυτά είναι προπαγάνδα. Τα δυτικά ΜΜΕ και ειδικότερα τα αμερικανικά, αποκρύπτουν την πραγματικότητα. Οι Αμερικανοί μετά την επανάσταση, έχασαν τεράστια συμφέροντα και προσπαθούν με διάφορους τρόπους να τα αποκτήσουν και πάλι. Πριν την επανάσταση, το Ιράν είχε το ρόλο του χωροφύλακα της περιοχής, αγόραζε τα περισσότερα αμερικανικά όπλα – αυτό σήμερα έχει τελειώσει, ο καπιταλισμός έχει στροφές. Η αλήθεια είναι πως έχασαν αυτά τα συμφέροντα, που ανήκουν σήμερα στον Ιρανικό λαό. Το λεω με υπερηφάνεια: είμαστε ένα ανεξάρτητο κράτος και δεν παίρνουμε εντολές από καμία άλλη χώρα. Στη θρησκεία μας λέμε πως ακόμα και αν δεν έχεις κανέναν, αλλά έχεις Τον Θεό, αυτό σου αρκεί. Μεγάλες δυνάμεις, φθίνουν, ποιος θα περίμενε πριν μερικά χρόνια την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης;

Πάμε προς ένα διαφορετικό, νέο κόσμο, με πολλές αναδυόμενες δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ινδία. Ποιο θα είναι το μέλλον της περιοχής και ποιος ο ρόλος του Ιράν; Θα διεκδικήσετε ένα περιφερειακό ηγεμονικό ρόλο;

Οι χώρες της Μέσης Ανατολής έχουν πολύ καλές σχέσεις μεταξύ τους. Τις προηγούμενες ημέρες είχαμε την περιοδεία του προέδρου Αχμαντινεζάντ σε Ινδία, Πακιστάν και Σρι Λάνκα για την προώθηση του αγωγού που θα συνδέει αυτές τις χώρες, του λεγόμενου “αγωγού ειρήνης”. Γνωρίζουμε πολύ καλά πως οι αμερικανοί δεν θέλουν με τίποτα να ολοκληρωθεί αυτό το έργο, ωστόσο το έργο προχωράει γιατί το απαιτούν οι ανάγκες της περιοχής. Χωρίς αμφιβολία, το Ιράν είναι μια σημαντική δύναμη στην περιοχή. Δεν υπάρχει καμία χώρα που να μην θέλει να έχει σταθερή θέση στην περιοχή της, τα Σκόπια γιατί επιμένουν τόσο πολύ για το όνομα; κάθε χώρα προωθεί τα δικά της συμφέροντα, όπως άλλωστε και η Ελλάδα που προωθεί τα δικά της συμφέροντα στην περιοχή των Βαλκανίων. Μετά την επανάσταση, οι θέσεις που πήραμε σε πολλά ζητήματα, υποστηρίχθηκαν από πολλές χώρες στην περιοχή. Χιλιάδες πολίτες υποδέχονται τον εκάστοτε πρόεδρο του Ιράν όταν επισκέπτεται κάποια από αυτές τις χώρες. Αναμφίβολα, υπάρχει μια πνευματική επιρροή του Ιράν. Αυτή η επιρροή είναι που φοβίζει τη Δύση.

Αυτή η επιρροή επεκτείνεται και σε σουνιτικούς πληθυσμούς;

Ασφαλώς, σιίτες και σουνίτες θεωρούν το Ιράν ως την πνευματική τους εστία. Εκατοντάδες χιλιάδες σιίτες από πολλές χώρες επισκέπτονται τις ιερές πόλεις στο Ιράν. Δεν αποτελεί στόχο μας ο ηγεμονικός ρόλος, μπορεί όμως να γίνει εκ των πραγμάτων – αλλά αυτό δεν θα πρέπει να προκαλεί φόβο. Θέλουμε να είμαστε μια ανεξάρτητη χώρα που δεν της επιβάλουν πολιτικές. Θέλουμε εμείς οι ίδιοι να επιλέξουμε το δρόμο μας. Το Ιράν δεν αποτελεί απειλή για την περιοχή, έχουμε στρατηγικές σχέσεις και στενή συνεργασία στα θέματα ασφάλειας με πολλές από τις χώρες της περιοχής.

Βρίσκεστε ανάμεσα σε δυο χώρες υπό αμερικανική κατοχή. Στο Αφγανιστάν οι ταλιμπάν ανασυντάσσονται και πυκνώνουν τις επιθέσεις τους. Στο Ιράκ έχουμε μια τραγική κατάσταση με καθημερινές επιθέσεις αυτοκτονίας, αλλά και μια σιιτική κυβέρνηση με δεσμούς στην Τεχεράνη. Πρόσφατα δε, είχαμε την πρώτη μετά από χρόνια επίσκεψη Ιρανού προέδρου στη Βαγδάτη. Πως βιώνετε αυτή την κατάσταση που κυριολεκτικά σας αγγίζει; Πως βλέπετε να εξελίσσεται η κατάσταση σε αυτές τις δύο χώρες; Νοιώθετε πως απειλείστε;

Γνωρίζουμε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι παρούσες σε αυτές τις χώρες, όπως γνωρίζουμε πως πρέπει να αποχωρήσουν το συντομότερο δυνατό. Η στρατιωτική παρουσία από μόνη της, προκαλεί κάποιες ευαισθησίες. Όταν εισέβαλαν στο Ιράκ δήλωσαν πως δεν σκοπεύουν να μείνουν, όμως βλέπουμε το αντίθετο. Παρ όλα αυτά, συνεργαζόμαστε και με τις δυο χώρες, συγκεκριμένα βοηθάμε την κυβέρνηση Καρζάι στο Αφγανιστάν αλλά και την κυβέρνηση του Ιράκ. Σίγουρα η στρατιωτική παρουσία των αμερικανών στις δυο πλευρές των συνόρων μας συνιστά μια έμμεση απειλή. Επίσης σίγουρο όμως, είναι πως το Ιράν είναι μια μεγάλη και δυνατή χώρα που δεν τολμάει κανείς να απειλήσει, και όποιος το κάνει θα πρέπει να γνωρίζει πως θα λάβει την ανάλογη απάντηση.

PEACE & SECURITY

Βία στα χρόνια της εικόνας και των fake news

Στην εποχή των fake news, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται

Published

on

By

Παραπληροφόρηση, χειραγώγηση της κοινής γνώμης, λαϊκισμός. Το δημοψήφισμα στην Καταλονία προκάλεσε ανάμεικτα συναισθήματα- συμπάθειας και οργής, σε μια κοινωνία που καταναλώνει άκριτα εικόνες και παρά την άγνοιά της, προχωρά σε εύκολα συμπεράσματα. Στην εποχή των fake news, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται. Η διεθνολόγος, κυρία Δέσποινα Πρίνια , μίλησε στο Modern Diplomacy για τα πρόσφατα γεγονότα.

Στη διάρκεια του Καταλονικού Δημοψηφίσματος εικόνες βίας έκαναν το γύρο του διαδικτύου που πάγωσαν την Ευρώπη. Σαν διεθνολόγος με ειδικότητα στην πολιτιστική διπλωματία εσείς πως θα το ερμηνεύατε; Βιώνει η Ευρώπη μια διάσπαση;

Ευχαριστώ για την ερώτηση. Το θέμα της Καταλονίας είναι μια περίπλοκη εξίσωση με πολλά επίπεδα. Καταρχήν σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο δεν μπορούμε να το συγκρίνουμε με παρόμοια αποσχιστικά ή αυτονομιστικά κινήματα στην Ευρώπη, όπως π.χ. το δημοψήφισμα ανεξαρτησίας της Σκωτίας. Όταν εξετάζουμε τόσο σοβαρά και βίαια γεγονότα, έχουμε καταρχήν πάντα στο μυαλό μας τη θεσμική ή μη νομιμοποίησή τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση τόσο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος όσο και το δημοψήφισμα καθεαυτό δεν είχαν τη νομιμοποίηση από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας. Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο λοιπόν δεν υπάρχει καταρχήν πολιτική νομιμοποίηση. Η ιστορία της Ενωμένης Ευρώπης και η Ένωση ας θυμίσουμε ότι ξεκίνησε μετά το β’ παγκόσμιο πόλεμο καταρχήν ως ένωση δυνάμεων της καθημαγμένης από το φασισμό Ευρώπης, με στόχο να μην ξαναζήσει ποτέ ξανά το φόβο της βίας, της απολυταρχίας  και ενός παράλογου πολέμου. Η Ένωση λοιπόν ξεκίνησε καταρχήν ως διπλωματική ένωση, για να εξελιχθεί στη συνέχεια ως οικονομική και εμπορική συμμαχία της Ενωμένης Ευρώπης. Οπως και στο Δημοψήφισμα της Σκωτίας προ Brexit, στην Ισπανία της οικονομικής κρίσης, μια περιοχή που συγκεντρώνει το 30/100 των παραγωγικών πηγών της χώρας (όπως και η Σκωτία) είναι όπως αντιλαμβάνεστε και Ευρωπαϊκή υπόθεση.

Το δεύτερο επίπεδο είναι το κομμάτι της βίας και μάλιστα σε μια ταραγμένη για την Ευρώπη στιγμή, όπου οι τρομοκρατικές επιθέσεις και τα χτυπήματα κατά πολιτών της Ευρώπης έχουν διαταράξει ότι νομίζαμε πως γνωρίζουμε για την ασφάλεια. Οι προτεραιότητες είναι σαφώς διαφορετικές και επικίνδυνα  εθνικιστικά κινήματα βρίσκουν πολιτικό έδαφος, ενώ το τέλος της μέρας βρίσκει την Ευρώπη πιο διαιρεμένη από ποτέ. Η βία δημιουργεί βία και είναι πλέον σαφής η ανάγκη μιας κοινής πολιτικής άμυνας της Ευρώπης. Μια δύσκολη εξίσωση, όπως ίσως παρατηρήσατε στις πρόσφατες Γερμανικές εκλογές αλλά και στη μετά Brexit εποχή στη Βρετανία. Τα γεγονότα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται. Όλα αυτά συνδέονται όπως αντιλαμβάνεστε.

Σαν σημειολόγος των γεγονότων, δώστε μου τη δική σας εκδοχή για την «εικόνα» αυτή

Στην εποχή της πληροφορίας και της εικόνας, όπου perception is reality, βιώνουμε δυστυχώς και τον πολιτικό λόγο και την εικόνα στην εποχή του Post truth. Αυτό που συνηθίσαμε να λέμε fake news. Αυτό είναι μια virtual βία, που καταλήγει πραγματική, αφού είναι μερικές φορές κατασκευασμένη από ψευδείς και «χειραγωγημένες» εικόνες. Δυστυχώς το ζούμε και στη χώρα μας τα τελευταία δύο χρόνια, με στόχο τη χειραγώγηση τόσο της κοινής γνώμης όσο και της ενημέρωσης. Αυτό είναι ένα πολύ επικίνδυνο σύνδρομο, που αγγίζει συνταγματικές ελευθερίες και Ευρωπαϊκά κεκτημένα. Προτού λοιπόν βιαστεί να βγάλει κανείς βιαστικά συμπεράσματα, ας αναζητήσει την αλήθεια των στοιχείων στις ειδήσεις. Στην περίπτωση της Καταλονίας για παράδειγμα, στις συγκρούσεις μεταξύ ΜΑΤ και υποστηρικτών της ανεξαρτησίας μερικές σκηνές βίας που κυκλοφόρησαν ευρέως στα κοινωνικά δίκτυα τις τελευταίες μέρες είναι «χειραγωγημένες» εικόνες που έχουν υποστεί επεξεργασία λόγου είτε είναι ετεροχρονισμένες…
Για παράδειγμα, ένα βίντεο που μοιράστηκε χιλιάδες φορές στο Twitter δείχνει ότι η αστυνομία επιτέθηκε σε πολλά άτομα στο δρόμο, συμπεριλαμβανομένου ενός νεαρού άνδρα και μιας νεαρής γυναίκας. Οι εικόνες αυτές δεν έχουν καμία σχέση με την ψηφοφορία που διεξήχθη την Κυριακή 1 Οκτωβρίου 2017. Στην πραγματικότητα χρονολογούνται από τις 14 Νοεμβρίου 2012, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης κατά της λιτότητας στην Ταραγόνα (Καταλονία), όπου οι συμμετέχοντες απωθήθηκαν από την περιφερειακή αστυνομία της Καταλονίας.

Στην πολιτιστική διπλωματία, τα soft politics που τα τελευταία χρόνια εκτός από τη συντήρηση των σχέσεων εξωτερικής πολιτικής αλλά και τη συντήρηση αυτού που ονομάζουμε «παγκόσμιο διάλογο», τείνουν να αντικαταστήσουν μέρος της άσκησης γεωπολιτικής, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις αντίστοιχης ιστορικής «σημειολογίας».

Αν δίπλα σ’ αυτή την εικόνα των σημερινών ταραχών, προσθέσω για παράδειγμα την εικόνα από πίνακα του 1300, που απεικονίζει τις αγριότητες των Καταλονών στα Ελληνικά και Βυζαντινά εδάφη, που δημιούργησαν το υπέδαφος για την Τουρκική κατοχή, ενδεχομένως η αντίληψή σας ή ο βαθμός συμπάθειάς σας για την Καταλονία ν’ αλλάξει ιστορικά. Αν αντίστοιχα σας αναφέρω ότι η σημερινή πολιτική ηγεσία της περιοχής της Καταλανίας με πρωτοβουλία του Κάρλες Ντουάρτε επέδειξε αυξημένη πολιτισμική ανθρωπιστική και ιστορική ευαισθησία, χρηματοδοτώντας το 2004 την αναστήλωση της Μονής Βατοπαιδίου προσδοκώντας με αυτή την χειρονομία να εξιλεωθεί 700 χρόνια μετά για τις ανήκουστες καταστροφές που προκάλεσαν στον Ελλαδικό χώρο και στο Άγιο Όρος οι πρόγονοι τους, ενδεχομένως να σας δώσω άλλη μια γωνία των γεγονότων και να το δείτε αλλιώς.

Το ολίσθημα από το ρεαλισμό στο λαϊκισμό ή την επικίνδυνη προπαγάνδα είναι πια μια εικόνα δρόμος. Γι αυτό και ο τρόπος διαχείρισης της πληροφορίας και της εικόνας στην εποχή του διαδικτύου ενέχει κοινωνική και πολιτική ευθύνη και  πρέπει σε τέτοιες εποχές να είμαστε διπλά προσεκτικοί και υποψιασμένοι  όταν αναφερόμαστε σε κρίσιμα γεγονότα. Το μεγαλύτερο σοκ στις μέρες μας είναι η αλήθεια και η νηφαλιότητα μέσα στον καταιγισμό της πληροφορίας. Ίσως αυτά αποτελούν και τα πραγματικά υπερ-όπλα της γενιάς μας σε μια Ευρώπη που αλλάζει.

(*) Η Δέσποινα Πρίνια www.despinaprinia.com είναι Διεθνολόγος και Καθηγήτρια Πολιτιστικής Διπλωματίας του Κρατικού Πανεπιστημίου του Στρασβούργου και του SCG-Université de Strasbourg https://scg.edu.gr/diethneis-sxeseis/

Continue Reading

PEACE & SECURITY

Ο νεομακαρθισμός και η επίθεση στη Συρία

Published

on

Σε μια περίεργη επίθεση με χημικά στη Συρία, βρίσκουν το θάνατο 72 άτομα, ανάμεσά τους και 11 παιδιά. Περισσότεροι από 550 άνθρωποι τραυματίζονται στην επίθεση. «Όμορφα μωρά σφαγιάστηκαν. Αυτό είναι απαράδεκτο» δηλώνει ο Τράμπ. Αμέσως ξεκινά μια επίθεση στη Συρία ως απάντηση ενάντια στο καθεστώς που χρησιμοποιεί χημικά όπλα. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα της πυραυλικής επίθεσης; Εννέα πολίτες νεκροί και τέσσερα παιδιά. Ποιος θα λυπηθεί για αυτά τα παιδιά, ή τα συγκεκριμένα δεν ήταν «όμορφα»;

Πρώτα απ ‘όλα, πώς συμπέρανε ο Τράμπ ότι ο Άσαντ ήταν ο δράστης αυτής της χημικής επίθεσης; Μέχρι στιγμής δεν έχουν παρασχεθεί αποδείξεις ούτε στον αμερικανικό λαό ούτε στο Κογκρέσο. Ωστόσο, όλοι φαίνεται να είναι ευχαριστημένοι με την επίθεση του Τράμπ στη Συρία. Είναι πεπεισμένοι για την ενοχή του Άσαντ, παρά την έλλειψη αποδείξεων. Όσον αφορά την επίθεση, υπάρχουν τρία σενάρια:

Σενάριο 1

Ο Ασαντ δεν πραγματοποίησε την επίθεση. Δεν είχε κίνητρο για κάτι τέτοιο. Ο Άσαντ κέρδισε τον πόλεμο. Ανέκτησε πολλά εδάφη από τους αντάρτες και το κυριότερο, οι ΗΠΑ, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου δήλωναν πως η ανατροπή του Άσαντ δεν ήταν πλέον ο στόχος. Γιατί λοιπόν να ήθελε να διακινδυνεύσει τα πάντα διατάσσοντας μια επίθεση με χημικά όπλα;

Θα μπορούσε να είναι μια προβοκάτσια; Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, οι αντάρτες είχαν ήδη χρησιμοποιήσει Σαρίν κατά το παρελθόν. Είχαν κίνητρο για να διαπράξουν μια τέτοια επίθεση. Έχαναν τον πόλεμο. Για πρώτη φορά από τότε που άρχισε ο πόλεμος, Ρωσία και Αμερική είχαν συμφωνήσει και η παραμονή του Άσαντ ήταν αποδεκτή από αυτούς. Το μόνο που μπορούσαν να κάνουν ήταν μια προβοκάτσια και παράλληλα να ρίξουν την ευθύνη στον Άσαντ.

Σενάριο 2

Αυτό ήταν το πρώτο σενάριο. Ας δούμε τώρα το δεύτερο. Επειδή οι αντάρτες κατέχουν χημικά όπλα δεν σημαίνει ότι ο Άσαντ δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει την επίθεση. Υπάρχουν αντιφάσεις στις δηλώσεις της Ρωσίας και του Ασαντ. Αρχικά, η Ρωσία ισχυρίστηκε πως η επιδρομή πραγματοποιήθηκε από συριακά αεροσκάφη, τα οποία έπληξαν αποθήκη χημικών που κατείχαν οι τρομοκράτες. Αργότερα ο Άσαντ υποστήριξε πως δεν υπήρξε καν τέτοια επίθεση και αμφέβαλλε αν το βίντεο ήταν γνήσιο.

Σενάριο 3

Αν και τα δύο σενάρια είναι ψευδή; Ίσως υπάρχει και ένα τρίτο. Αν κάποιος αξιωματικός του καθεστώτος Άσαντ δυσαρεστημένος με την κυβέρνηση, την Αμερική ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, πραγματοποίησε την επίθεση χωρίς την έγκριση του Άσαντ; Σε αυτό το σενάριο, η άρνηση της επίθεσης είναι μονόδρομος, τόσο γιατί αυτό θα σήμαινε πως εξακολουθεί να κατέχει χημικά όπλα, όσο και την παραδοχή πως δεν ελέγχει πλέον τον στρατό του. Αξίζει να σημειωθεί η έντονη αντίδραση και άρνηση οποιασδήποτε ευθύνης για τη βομβιστική επίθεση στο Χαλέπι, σε αντίθεση με την κάπως χλιαρή άρνηση απέναντι στη χημική επίθεση.

Όλοι μιλάνε για τα κίνητρα του Άσαντ, αλλά κανείς δεν μιλάει για τα κίνητρα του Τράμπ. Η ευαισθητοποίηση από τις τρομακτικές εικόνες των θυμάτων να πεθαίνουν αργά και οδυνηρά μπορεί να είναι αλήθεια. Αναμφίβολα συγκλονίζουν κάθε ανθρώπινο όν, όμως ποτέ δεν θα μπορούσε να επιτεθεί σε μια ξένη χώρα με βάση μόνο αυτές τις εικόνες. Χωρίς μια ενδελεχή έρευνα από μια ανεξάρτητη Αρχή όπως ο ΟΗΕ ή ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW).

Είναι προφανές ότι υπάρχουν δύο κίνητρα. Με βάση τον παρορμητικό χαρακτήρα του προέδρου των ΗΠΑ και τις άμεσες απαντήσεις που συνηθίζει να δίνει σε κάθε δήλωση που θεωρεί προσβλητική, πεπεισμένος και από τα γεράκια στην Ουάσινγκτον για την ενοχή του Άσαντ. Θα ήταν σίγουρα προσβλητικό, λίγες μέρες μετά την έμμεση δήλωσή του περί παραμονής του Άσαντ στην εξουσία, να συμβαίνει μια τέτοια επίθεση.

Δεύτερον και εξίσου σημαντικό, ο Τράμπ ήταν αδύναμος. Οι ισχυρισμοί σχετικά με τις υποτιθέμενες σχέσεις μελών της προεκλογικής του καμπάνιας με τη Μόσχα, απασχολούν όλα τα ΜΜΕ. Ο Michael Flynn αναγκάστηκε να αποχωρήσει. Υπήρχαν ισχυρισμοί εναντίον του Jeff Sessions. Διεξήχθησαν έρευνες αριστερά, δεξιά και επικεντρώθηκαν στις εικαζόμενες συνδέσεις του Τράμπ με τη Ρωσία. Πώς θα μπορούσε να ξεφύγει από όλα αυτά; Χρησιμοποίησε τους βομβαρδισμούς της Συρίας για να αλλάξει την ατζέντα και αυτό φαίνεται πως είχε αποτέλεσμα.

Τι γίνεται με τον βομβαρδισμό στο Χαλέπι λίγες μέρες μετά τη χημική επίθεση; Περίπου 126 άνθρωποι σκοτώθηκαν, συμπεριλαμβανομένων 70 παιδιών. Αυτή η επίθεση, κατά πάσα πιθανότητα, πραγματοποιήθηκε από τους αντάρτες. Ήταν μια δειλή επίθεση, επειδή έγινε κατά τη διάρκεια της εξόδου των αμάχων. Περίπου 70 παιδιά πέθαναν. Ωστόσο, η Ιβανκα Τράμπ δεν είπε “Ω μπαμπά, είναι φρικτή επίθεση. Πρέπει να κάνεις κάτι!” Ο Ντόναλντ Τράμπ δεν έκανε δηλώσεις για τα όμορφα μωρά που πεθαίνουν. Ενώ όλα τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης εστίασαν στις πυραυλικές επιθέσεις του Τράμπ στη Συρία, σχεδόν κανείς δεν ανέφερε τη βομβιστική επίθεση κατά των αμάχων. Αυτό συνέβη επειδή οι αντάρτες είχαν την ευθύνη και όχι ο Άσαντ.

Είναι γεγονός πως το όραμα του Τράμπ ήταν να δει μια βελτίωση των αμερικανορωσικών σχέσεων, κάτι που θα ωφελούσε κυρίως τις ΗΠΑ. Δυστυχώς, δεν είχε το θάρρος να το εφαρμόσει.

Μέχρι να προκύψουν σαφή στοιχεία για τη χημική επίθεση, πρέπει να θυμηθούμε τι συμβαίνει στη Συρία: δεν είναι μια μάχη μεταξύ του καλού, του κακού και του άσχημου. Αυτό που συμβαίνει είναι ένας αγώνας μεταξύ του κακού, του χειρότερου (Αλ Κάιντα) και του σατανικού (DAESH) και δεν πρέπει με τίποτα να επικρατήσουν οι τελευταίοι «για μια χούφτα δολάρια».

Continue Reading

PEACE & SECURITY

Ο Ερντογάν και οι fault lines της τουρκικής κοινωνίας

ΓΙΩΡΓΟΣ Ξ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ

Published

on

H Toυρκία εγκαταλείπει μετά από σχεδόν έναν αιώνα το σύστημα διακυβέρνησης του Κεμάλ Ατατούρκ καθώς ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν πέτυχε μια οριακή νίκη στο δημοψήφισμα (51,3% υπέρ – 48,7% κατά) για τις προεδρικές υπερεξουσίες. Το αποτέλεσμά εμφάνισε μια χώρα έντονα διχασμένη και ανέδειξε τις ήδη υφιστάμενες πολιτικό – ιδεολογικές, κοινωνικές και οικονομικές διαφορές.

Η αποκωδικοποίηση των αποτελεσμάτων εγείρει το ερώτημα αν και κατά πόσο οι fault lines της τουρκικής κοινωνίας ενδέχεται να εξελιχθούν σε «αχίλλειος πτέρνα» του Ερντογάν. Η κοινωνία χαρακτηρίζεται από μια πόλωση που θα κλιμακωθεί περαιτέρω από τις συνήθεις πρακτικές του Ερντογάν (ισλαμική- εθνικιστική ρητορική, εκφοβισμός, βία και δημιουργία εσωτερικών εχθρών).

Η πλειοψηφία των μεγάλων πόλεων της δυτικής Τουρκίας καθώς και τα Αδανα και η Αττάλεια ψήφισαν κατά του προεδρικού συστήματος ενώ οι πόλεις της Ανατολίας ψήφισαν υπέρ. Τις προεδρικές υπερεξουσίες απέρριψαν οι ψηφοφόροι του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), του φίλο-κουρδικού Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) καθώς και το μορφωμένο αστικό εκλογικό σώμα του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP) που αγνόησε τις εντολές της ηγεσίας του.

Οι αλαζονικές πολιτικές του Ερντογάν στρέφουν εναντίον του και τη θρησκευόμενη νεανική μεσοαστική τάξη που αναπτύχθηκε υπό τη διακυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) αλλά παραμένει προσανατολισμένη προς την Ευρώπη. Δεν επιθυμεί να τεθεί κάτω ένα αυταρχικό σύστημα εξουσίας που θα της στερήσει τις ελευθερίες της. Ταυτόχρονα σοβαρότατο πρόβλημα αντιμετωπίζουν από τις εκτεταμένες διώξεις στον επιχειρηματικό κόσμο και οι αποκαλούμενες «Τίγρεις της Ανατολίας» που ευνοήθηκαν και υποστηρίχτηκαν από την κυβέρνηση του AKP. Εκατοντάδες επιχειρηματίες έχουν φυλακιστεί με την κατηγορία της συνομωσίας και περίπου 800 εταιρείες συνολικού ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων έχουν κατασχεθεί.

Η κουρδική μειονότητα αποτελεί ένα άλλο «καυτό» πρόβλημα που εντάσσεται στο πλαίσιο των fault lines. Το κουρδικό πρόβλημα αν και βολεύει κατά περιόδους τον Ερντογάν (ισλαμιστική – εθνικιστική ρητορική ) εντούτοις μπορεί να εξελιχθεί σε μια επικίνδυνη απειλή με τραγικές επιπτώσεις πάνω στην τουρκική επικράτεια. Η δράση του PKK συνδέεται άμεσα και με τους σύριους Κούρδους που έχουν στόχο να δημιουργήσουν μια αυτόνομη περιοχή μέσα στη βόρεια Συρία. Η κυβέρνηση της Άγκυρας φοβάται ότι ένα συριακό αυτόνομο κρατίδιο θα ενισχύσει το αίσθημα των τούρκων Κούρδων για απόσχιση και δημιουργία ενός δικού τους κρατιδίου. Ωστόσο αυτό εξαρτάται από τα γεωπολιτικά συμφέροντα Ουάσιγκτον και Μόσχας, σε τι τους είναι και πόσο θα τους είναι χρήσιμος ο Ερντογάν και το πως χειρίζονται το κουρδικό πρόβλημα ως μοχλό πίεσης.

Η φίμωση και ο έλεγχος διάφορων ΜΜΕ τονίζει τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ φίλο-ερντογανικών και αντιφρονούντων διανοούμενων και δημοσιογράφων. Οι φυλακίσεις και ο εκφοβισμός εκατοντάδων δημοσιογράφων έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από ανθρωπιστικές οργανώσεις και από ευρωπαίους αξιωματούχους. Η ελεύθερη και ερευνητική δημοσιογραφία καταργείται αν οι αποκαλύψεις και το ρεπορτάζ δεν συμφωνούν με την ιδεολογία και την πολιτική του Ερντογάν.

Οι fault lines της τουρκικής κοινωνίας αναμένεται να γίνουν ακόμα πιο έντονες από τον αυταρχισμό του πρόεδρου Ερντογάν ο οποίος απόκτησε πλέον τις υπερεξουσίες που επιθυμούσε και δείχνει να θέλει να γίνει «πατέρας» μόνων των «δικών του παιδιών». Η ευημερία των πολιτών έσβηνε κάπως τις fault lines και δεν τις άφηνε να γίνουν έντονες αλλά η κατάσταση είναι πλέον διαφορετική. Ενδέχεται να είναι αυτές που θα καθορίσουν και το μέλλον του Ερντογάν αν η τουρκική οικονομία δεν παρουσιαστεί ανθεκτική στην πτωτική πορεία που τη χαρακτηρίζει. Ο Ερντογάν έπεσε θύμα της δημογραφικής αλλαγής που ο ίδιος προώθησε. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες εκατομμύρια τούρκοι πολίτες μετακόμισαν από την ύπαιθρο στις πόλεις και επωφελήθηκαν από την οικονομική ανάπτυξη.

Continue Reading

Trending

Copyright © 2017 PRESSCODE