close
9ded0288e863fbe79d863f606cb05c21_L
Η αψυχολόγητη (;) ενέργεια του Προέδρου της Γεωργίας να εισβάλλει στην Ν. Οσετία, δεν πυροδότησε μόνο την άμεση απάντηση της Ρωσίας,αλλά και την προσπάθεια επαναφοράς του ψυχροπολεμικού κλίματος, μέσα από την επανενεργοποίηση ρωσοφοβικών συνδρόμων.

Τη δυσάρεστη έκπληξη της Δύσης, διαδέχτηκε πλήθος αναλύσεων για τα πραγματικά κίνητρα της Μόσχας, αλλά και τα πιθανά επόμενα βήματά της. Μέσα στο κύμα των υπερβολών, χάθηκαν οι ψύχραιμες φωνές που υποστήριζαν το αυτονόητο: η Ρωσική αντίδραση ήταν η τυπική απάντηση μιας μεγάλης δύναμης, με αμυντικό ουσιαστικά προσανατολισμό, έναντι της επιθετικότητας που αντιμετωπίζει από το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, την τελευταία δεκαετία.

Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, Νότια Οσετία και Αμπχαζία, κέρδισαν την de facto πολιτική τους αυτονομία από την Τιφλίδα, έχοντας την πολιτική υποστήριξη από τη Μόσχα και ταυτόχρονα την ανάπτυξη Ρωσικών ειρηνευτικών δυνάμεων, που θα την εγγυόταν. Παράλληλα, οι σχέσεις Ρωσίας – Γεωργίας ήταν προβληματικές και στο Κρεμλίνο σκέφτονταν πως εκμεταλλευόμενοι τις ούτως ή άλλως χρόνιες εντάσεις στην περιοχή, μπορούσαν να αποδυναμώσουν ένα όχι φιλικό γείτονα. Οι προειδοποιήσεις ήταν σαφείς και όταν ο πρόεδρος Σαακασβίλι διέταξε την επίθεση στην πρωτεύουσα της Ν. Οσετίας, ο Ρωσικός στρατός ήταν έτοιμος να δώσει ένα μάθημα στην Τιφλίδα.

Η αντίδραση της Ρωσίας δεν διαφέρει από εκείνες των μεγάλων δυνάμεων -συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ – προς τις γειτονικές τους χώρες. Η έννοια της σφαίρας επιρροής δεν έπαψε ποτέ να ισχύει, μπορούμε απλά να θυμηθούμε τις επεμβάσεις σε Αιτή, Παναμά, Γρενάδα, κλπ. Η Ρωσία δεν έκανε τίποτα περισσότερο.

Αντίθετα, είδε να παραβιάζονται οι συμφωνίες με την είσοδο της Πολωνίας, Ουγγαρίας και Τσεχίας στο ΝΑΤΟ και ακόμα περισσότερο την ένταξη των χωρών της Βαλτικής το 2004. Στα Βαλκάνια – μια κατεξοχήν στρατηγικής σημασίας περιοχή για δεκαετίες, είδαν την επέμβαση σε Βοσνία, Σερβία και Κόσσοβο με τη Ρωσική ηγεσία να περιορίζεται σε διαμαρτυρίες χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο. Όμως σήμερα, αυτή η κατάσταση άλλαξε. Με τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη, τα κέρδη ήταν πολλαπλά. Η οικονομία σταθεροποιήθηκε, ο στρατός εκσυγχρονίστηκε – η Ρωσία άρχισε σταδιακά να επιστρέφει. Η Ουάσιγκτον δεν έδωσε την απαιτούμενη σημασία όταν λίγους μήνες πριν, η Μόσχα έθετε ως κόκκινη γραμμή την ένταξη Γεωργίας-Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, ούτε και όταν προειδοποιούσε Πολωνία και Τσεχία για την αντιπυραυλική ασπίδα.

Σήμερα η Ρωσία απαιτεί να σεβαστούν τα βασικά της συμφέροντα, μέσω μιας εμφατικής επανεπιβεβαίωσης της δικής της σφαίρας επιρροής. Αυτό που ζητά είναι να αντιμετωπίζεται ως μεγάλη δύναμη – ειδικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ. Είναι γεγονός πως ο τρόπος που επέλεξε να το κάνει σαφές ήταν σκληρός, αλλά φαίνεται πως ήταν αποτελεσματικός. Η υποστήριξη Μπους προς τον Σαακασβίλι ήταν λεκτική, η στάση του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετριοπαθής (η αυξανόμενη ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης, αλλά και η πολιτική απόφαση να μην διαταραχθούν οι σχέσεις με τη Ρωσία)

Η κρίση στον Καύκασο έδειξε ανάγλυφα τις περιορισμένες δυνατότητες αποτροπής της Ουάσιγκτον και της αποτυχίας της να προστατεύσει κράτη – δορυφόρους στα σύνορα με τη Ρωσία, εκτός αν αποφασίσει να διακινδυνεύσει μια πυρηνική αναμέτρηση.

Όμως την ίδια στιγμή, η Ρωσία θα πρέπει να μην υπερεκτιμήσει τις δυνατότητές της. Αυτό έγινε σαφές όταν απευθύνθηκε στο SCO (Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης) ζητώντας δήλωση υποστήριξης για την επέμβαση στη Γεωργία και την ανεξαρτητοποίηση Ν. Οσετίας και Αμπχαζίας και δεν την έλαβε. Η στάση των Ασιατικών χωρών ήταν αναμενόμενη λόγω των πολλών αποσχιστικών κινημάτων – ειδικά στην Κίνα με τα μεγάλα προβλήματα σε Θιβέτ, Σινγιάνγκ και Ταιβάν. Αυτό όμως που φάνηκε καθαρά, ήταν οι περιορισμένες διπλωματικές δυνατότητες της Ρωσίας. Μπορεί να «ελέγχει» την περιοχή της, αλλά δεν μπορεί να γίνει Σοβιετική Ένωση.

Οι τόνοι, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να χαμηλώσουν. Οι υπερβολές και οι ψυχροπολεμικές κορώνες να σταματήσουν. Η Ρωσία δεν δείχνει να έχει επεκτατικές τάσεις, όπως πολλοί υποστηρίζουν, δεν είναι Σοβιετική Ένωση και φυσικά, δεν είναι η ναζιστική Γερμανία. Όσο πιο σύντομα συνειδητοποιήσουν πως πρέπει πλέον να υπολογίζουν και τη Ρωσία στις μεγάλες δυνάμεις και να σταματήσουν να αδιαφορούν για τα θεμελιώδη συμφέροντά της, τόσο το καλύτερο για τη διεθνή σταθερότητα.

Tags : ΑμυναΓεωργιαΡωσία