Loading Posts...

Καθώς αναβιώνει η γεωπολιτική με την κλασική της έννοια, ανακαλύπτουμε εκ νέου τα ξεχασμένα πολιτισμικά σύνορα. Η Δύση αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τη Ρωσική διπλωματία στη Συρία, παρά το γεγονός ότι βοήθησε να αποτραπεί ένας νέος πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Οι νέες αιτιάσεις αποκτούν ιδεολογική χροιά, με την Ευρώπη να εμφανίζεται ως υπερασπιστής των ατομικών ελευθεριών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη Ρωσία να προσπαθεί να διατηρήσει τις βαθιά ριζωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου.

Μετά από μια σκοτεινή σοβιετική περίοδο και τη δεκαετία ενός χαοτικού φιλελευθερισμού, η Ρωσία βρίσκει ξανά τη θέση της στην παγκόσμια σκηνή. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν θα προσαρμοστεί στα δυτικά πρότυπα αποδεχόμενη τους κανόνες της παγκοσμιοποίησης, ή θα πρέπει να ψάξει για μια νέα εθνική ταυτότητα. Αυτό ήταν και το κεντρικό ζήτημα στη 10η Συνεδρίαση του Valdai Discussion Club.

Η νέα πολιτική παράδοση που προσπαθεί να καθιερώσει ο Βλάντιμιρ Πούτιν, στοχεύει στην απόκτηση ευρωπαϊκής ταυτότητας, που όμως θα διαφοροποιείται από την επίδραση του δυτικού πολιτικού μεταμοντερνισμού. Αυτό που πολλοί αναλυτές ονομάζουν ως «συντηρητική επανάσταση» και που οριοθετεί τη Ρωσία ως Ευρωπαϊκό έθνος, ενώ ταυτόχρονα την προστατεύει από τον δυτικό «φιλελεύθερο εξτρεμισμό».

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Ρώσος πρόεδρος: «Η πρόοδος της χώρας δεν θα ήταν εφικτή χωρίς της πνευματική και πολιτιστική της ταυτότητα. Δεν θα ήμασταν σε θέση αλλιώς να αντιμετωπίσουμε τις εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις, γι’ αυτό και δεν ακολουθήσαμε το παράδειγμα της Δύσης, η οποία έχει αρνηθεί τις χριστιανικές αξίες οι οποίες αποτελούν την βάση του δυτικού πολιτισμού. Οι άνθρωποι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες νιώθουν ντροπή και αμηχανία να μιλήσουν για τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, και αυτό το μοντέλο προσπαθεί να επιβληθεί σε όλο τον κόσμο». Παράλληλα δεν παρέλειψε να προειδοποιήσει όσους παρεμβαίνουν στα εσωτερικά ζητήματα της Ρωσίας, λέγοντας πως η εθνική κυριαρχία, η ανεξαρτησία και η εδαφική ακεραιότητα της χώρας αποτελούν κόκκινη γραμμή για τον ίδιο.

Ωστόσο, μια αχανής χώρα όπως η Ρωσία, χωρίζεται σε περιοχές που διαφέρουν ριζικά μεταξύ τους: φτωχές και πλούσιες «ζώνες», σε κατοίκους των αστικών κέντρων με ευρωπαϊκή κουλτούρα και βαθιά συντηρητικούς της υπαίθρου, Χριστιανούς και ισλαμιστές στο βόρειο Καύκασο. Η Ρωσική ποικιλομορφία και πολύπολιτισμικότητα είναι στοιχεία που την διαφοροποιούν ως χώρα, κάνοντας τις δυτικές παραινέσεις –όπως η εστίαση στη δημιουργία ενός δημοκρατικού κράτους με εγγυημένες πολιτικές ελευθερίες και αποτελεσματικό νομικό σύστημα, να μοιάζουν απλοϊκές. Σήμερα, υπάρχει ανοιχτός χώρος για την αντιπολίτευση, ελεύθερες εκλογές και βαθμιαίος εκδημοκρατισμός –λαμβάνοντας πάντα υπόψη τις πολλές ιδιαιτερότητες.

Η «κληρονομιά» της Σοβιετικής Ένωσης είναι πολύ βαριά και οι αναμνήσεις σχετικά πρόσφατες. Ίσως αυτός είναι ένας από τους λόγους που η Ρωσία δεν έχει κερδίσει την παγκόσμια κοινή γνώμη, προκαλώντας αμηχανία και σκεπτικισμό, ακόμα και για ειρηνευτικές πρωτοβουλίες όπως πρόσφατα με την Συρία. Η δημόσια εικόνα της χώρας μοιάζει ακατέργαστη με τα σημερινά δεδομένα και αυτός είναι ένας κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει την παγκόσμια πολιτική. Η Ρωσία θα πρέπει να εστιάσει και να υποστηρίξει το δικό της πολιτισμικό στίγμα σε αντιπαράθεση με την οικονομική και ηθική αποδυνάμωση της Δύσης. Ωστόσο, ο δημοκρατικός και οικονομικός εκσυγχρονισμός θα πρέπει να συνεχιστεί και να εδραιωθεί σε ένα υγιές και ανεκτικό κοινωνικό περιβάλλον.