Loading Posts...

Συνέντευξη του Γιώργου Χατζημαρκάκη στη Λυδία Κάργα

Το όραμα της ενσωμάτωσης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται πως απομακρύνεται, καθώς η πρόοδος που σημειώνουν οι ενδιαφερόμενες χώρες είναι μικρή. Σε ένα περιβάλλον εσωτερικής πολιτικής αστάθειας και εθνοτικών διενέξεων, η μεγάλη πρόκληση που τέθηκε με την «ατζέντα 2014», συντηρείται περισσότερο ως μοχλός πίεσης για την πρόοδο των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων.

Άλλωστε η οικονομική κρίση που ταλανίζει την Ευρώπη δεν αφήνει περιθώρια για σκέψεις ενσωμάτωσης νέων προβληματικών χωρών. Η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα και λόγω της πολύχρονης διένεξης για την ονομασία, μας αφορά άμεσα. Η Λυδία Κάργα μίλησε για τις εξελίξεις με τον ευρωβουλευτή και πρόεδρο της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πΓΔΜ, Γιώργο Χατζημαρκάκη.

Σύμφωνα με τους όρους του Συμφώνου Σταθεροποίησης και Σύνδεσης της FYROM με την ΕΕ, θα πρέπει να προβεί σε ορισμένες μεταρρυθμίσεις σε νευραλγικούς τομείς. Ως πρόεδρος της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με την ΕΕ, με τι ρυθμό προχωρούν αυτές οι μεταρρυθμίσεις; Σε ποιόν τομέα θα πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή;

Μέχρι τώρα καταγράφονται ορισμένα μικρά βήματα προόδου σε ότι αφορά την προσαρμογή στο ευρωπαϊκό κεκτημένο όπως στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων. Μικρή πρόοδος έχει σημειωθεί στην προσπάθεια για μια αποτελεσματική αγορά εργασίας χωρίς αποκλεισμούς. Ωστόσο η πολύ υψηλή ανεργία εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση, ιδίως όσον αφορά τις γυναίκες και τους νέους. Στην κοινωνία της πληροφορίας και στην περίπτωση της πολιτικής στον οπτικοακουστικό τομέα, πρέπει να διασφαλιστεί η προσέγγιση χωρίς διακρίσεις. Για παράδειγμα λείπει μια έγκριση νόμου περί μέσων ενημέρωσης, σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο της ΕΕ. Επίσης οι δράσεις κατά του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος εσόδων από παράνομες δραστηριότητες πολιτικών εξακολουθεί να είναι αδύναμη και υπάρχει μικρή πρόοδος στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς. Αυτά είναι παραδείγματα που δείχνουν πως ο δρόμος είναι μακρύς για την ευρωπαϊκή προσαρμογή. Το κράτος δικαίου είναι μια μεγάλη πρόκληση που απαιτεί πολλές αλλαγές.

Πριν λίγους μήνες, τα Σκόπια είχαν να αντιμετωπίσουν μια εσωτερική κρίση λόγω του διορισμού του TalatXhaferi (πρώην Στρατηγό του UCK) ως υπουργού αμύνης. Τίθεται θέμα ως προς την ικανότητα της κυβέρνησης των Σκοπίων να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις εθνικές ομάδες στην επικράτειά της;

Εντάσεις υπάρχουν συνεχώς στη FYROM. Οι τοπικές εκλογές του Μαρτίου για παράδειγμα είχαν προβλήματα εντάσεων. Η κυβέρνηση πρέπει να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την ιστορική συμφιλίωση προκειμένου να ξεπεραστεί το χάσμα μεταξύ των διαφόρων εθνικοτήτων και εθνικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτών της βουλγαρικής ταυτότητας. Είναι μια παράμετρος που πάντα έχει μεγάλη σημασία. Άλλοτε υπάρχουν θετικά βήματα κι άλλοτε υπαναχωρήσεις. Η σταθερότητα πρέπει να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.

Έχουν ξεπεραστεί οι διαφορές μεταξύ της κυβέρνησης και της Αλβανικής μειονότητας ή κάτι τέτοιο είναι μόνο επιφανειακό;

Νομίζω πως και στην έκθεση της Κομισιόν καταγράφεται πρόβλημα. Διότι δεν φαίνεται ουσιαστική πρόοδος όσον αφορά το σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων και των πολιτιστικών δικαιωμάτων που να αποδεικνύει την πρόοδο της χώρας.

H κυβέρνηση έχει κάνει λόγο για μια στρατηγική περαιτέρω εφαρμογή της Συμφωνίας της Οχρίδας για την ένταξη όλων των κοινοτήτων σε κρατικά ιδρύματα, για τη λήψη μέτρων για την απασχόληση, την εκπαίδευση, και τη βοήθεια προς τις λιγότερο εκπροσωπούμενες κοινότητες της χώρας, όμως δεν έχει εφαρμοστεί ακόμα. Για παράδειγμα, υπάρχει ακόμη το ζήτημα της χωριστής εκπαίδευσης, το οποίο πρέπει να λυθεί.

Το θέμα της ονομασίας αποτελεί τροχοπέδη στη διαδικασία ένταξης της FYROM στην ΕΕ. Υπάρχει η διάθεση από την Σκοπιανή πλευρά να λυθεί το θέμα κατόπιν αμοιβαίων υποχωρήσεων;

Προφανώς και είναι κομβικό πρόβλημα. Αν και δεν γίνεται κατανοητό απ’ όλους στην Ευρώπη, αλλά υπάρχει. Σε σχέση με τις υποχωρήσεις θα έλεγα πως διατυπώνεται πάντα μια διάθεση διαλόγου, όπως στην τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής που έγινε δεκτή η πρότασή μου να αποσυρθούν όλες οι τροπολογίες που είχαν κατατεθεί, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε για πρώτη φορά σε μια ομόφωνη απόφαση που βρισκόταν σε μια πιο ήπια προσέγγιση. Σημασία έχει πως εξελίσσονται τα πράγματα και στις διμερείς επαφές. Είναι δύσκολο να διαγνώσει κανείς το εύρος των υποχωρήσεων που θα υπάρξουν, είναι όμως αναγκαίες.

Η ελληνική επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι η επιδίωξη του ονόματος «Μακεδονία» εμπεριέχει αλυτρωτικές διαθέσεις και εδαφικές διεκδικήσεις. Ποια είναι η γνώμη σας επί του θέματος;

Τα Βαλκάνια γενικά είναι μια περιοχή με βαθιές ιστορικές πληγές αντιπαραθέσεων και τάσεων αλυτρωτισμού. Αυτό είναι περισσότερο γνωστό στο Βαλκανικό χώρο και την Ελλάδα. Οι αλυτρωτικές τάσεις απ΄ όπου κι αν προέρχονται δεν είναι τόσο ορατές στον Ευρωπαϊκό χώρο και δεν αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη βαρύτητα στον πολιτικό κόσμο. Για παράδειγμα, ο κ. Mιλοσόσκι στο πλαίσιο της συνεδρίασης της μεικτής κοινοβουλευτικής επιτροπής, απαντώντας σε αυτό, ανέφερε ότι τα Σκόπια κάθε καλοκαίρι διεκδικούν ελληνικό έδαφος, γιατί έρχονται με μεγάλες φάλαγγες τουριστών και με όπλα το μαγιό τους για να περάσουν διακοπές στην Ελλάδα. Με αυτό τον τρόπο θέλησε να δείξει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος από ένα μικρό κράτος για την Ελλάδα. Αυτή είναι μια θέση που διεισδύει εύκολα στην Ευρώπη. Από κει και πέρα κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει πως μπορούν να καλλιεργούνται αλυτρωτικές διαθέσεις χωρίς να βρίσκονται απαραίτητα στο φως. Νομίζω πως σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυτό που μπορεί να γίνει, είναι να αποτυπώνεται στα επίσημα κείμενα, με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο ότι δεν έχουν θέση στην Ευρώπη τέτοιες τάσεις, ούτε μπορούν να εφαρμοστούν.

Πως αντιδρά ο αλβανικός παράγοντας σε αυτό το θέμα; Εγείρει αξιώσεις επί της ονομασίας;

Εκτιμώ πως οι Αλβανοί δεν φαίνεται να εμπλέκονται άμεσα με αυτό το θέμα. Περισσότερο θα έλεγα ακολουθούν την γραμμή που χαράζεται από τις κυβερνήσεις στις οποίες συμμετέχουν λειτουργώντας στο πλαίσιο του συνασπισμού.

Ποια θεωρείτε ότι θα ήταν η καλύτερη ονομασία;

Εκείνη που θα διασφαλίσει ομαλή γειτονία και θα κλείσει οριστικά το θέμα της καχυποψίας, του φόβου και των αντιπαραθέσεων. Στην παρούσα φάση, μετά απ’ όσα έχουν συμβεί, νομίζω πως βρισκόμαστε στο σημείο που μια σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό επί του ονόματος, είναι η λύση που μπορεί να προκριθεί. Η Ελλάδα φαίνεται να κινείται σε αυτή την κατεύθυνση και η FYROM θα πρέπει να επιδιώξει να καταλήξει σε συμβιβασμό με την Ελλάδα. Έχει να κερδίσει την ένταξή της στην Ατλαντική Συμμαχία και μετά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για μια μικρή χώρα που θέλει θεσμική και οικονομική ασφάλεια, διεθνή παρουσία και αναγνώριση. Πιστεύω πως πολλοί το κατανοούν. Η κοινά αποδεκτή λύση θα είναι προς όφελος και των δύο κρατών.

ΛΥΔΙΑ ΚΑΡΓΑ

ΛΥΔΙΑ ΚΑΡΓΑ

Η Λυδία Κάργα είναι Μεταπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.