Loading Posts...

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11/9 στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου και το Πεντάγωνο, στοίχισαν τη ζωή σε 3.000 αθώους πολίτες και σηματοδότησαν την έναρξη του πολέμου εναντία στην τρομοκρατία. Σήμερα, μετά από δυο πολέμους σε Αφγανιστάν και Ιράκ, δεκάδες μυστικές επιχειρήσεις, στοχευμένα χτυπήματα από μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον τρομοκρατικών πυρήνων σε Υεμένη, Πακιστάν, Σομαλία, αυστηρούς –έως ταπεινωτικούς ελέγχους στα αεροδρόμια και πολλαπλασιασμό των υπηρεσιών πληροφοριών, ο ιδιότυπος πόλεμος συνεχίζεται και τα αποτελέσματα είναι αμφιλεγόμενα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο προϋπολογισμός των υπηρεσιών πληροφοριών διπλασιάστηκε και η συνεργασία του δαιδαλώδους δικτύου βελτιώθηκε. Οι έλεγχοι σε αεροδρόμια, κτίρια και υποδομές εντάθηκαν, με αποτέλεσμα τη ματαίωση πολλών επιθέσεων και την εξάρθρωση τοπικών πυρήνων. Η Αμερική στο εσωτερικό και με τίμημα μέρος των ατομικών δικαιωμάτων, νοιώθει ασφαλέστερη. Οι τρομοκρατικές οργανώσεις αναγκάστηκαν να αναζητήσουν νέο πεδίο δράσης, κυρίως στη Μέση Ανατολή αλλά και στην Ευρώπη. Η παγκόσμια τρομοκρατία δεν είναι πλέον μια αφηρημένη έννοια, αλλά έχει συγκεκριμενοποιηθεί: πρόκειται για τον βίαιο Ισλαμικό εξτρεμισμό.

Στο Αφγανιστάν, οι επιχειρήσεις έχουν τελματώσει και όλοι φοβούνται πως την επομένη της απόσυρσης των Αμερικανικών δυνάμεων, οι Ταλιμπάν θα επανέλθουν στην εξουσία. Το Αφγανιστάν ήταν και απ’ ότι φαίνεται, θα παραμείνει η σοβαρότερη απειλή και το καταφύγιο των εξτρεμιστών, που προσωρινά διασκορπίστηκαν σε Πακιστάν και Σομαλία. Η Αλ Κάιντα παρουσιάζεται επιχειρησιακά αποδυναμωμένη, όμως τα παρακλάδια της σε Βόρεια Αφρική, Ιράκ και Καύκασο δυναμώνουν και εξοπλίζονται.

Η Αραβική Άνοιξη αρχικά αιφνιδίασε το Ισλαμιστικό κίνημα, που όμως πολύ σύντομα κατάφερε να την ελέγξει και να την κατευθύνει. Μια νέα Μέση Ανατολή γεννιέται, μέσα από αιματηρές εξεγέρσεις που αλλάζουν τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς, δείχνοντας με τον πιο σαφή τρόπο την αποδυνάμωση της επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών. Η μοναδική υπερδύναμη δεν μπόρεσε να προβλέψει το «τσουνάμι» που ερχόταν και απέτυχε να προστατεύσει τα φιλικά –προς τις ΗΠΑ- καθεστώτα, ακόμα δε χειρότερα, δεν διέθετε εναλλακτικό πλάνο διαχείρισης των συμφερόντων της στην περιοχή, δείχνοντας πως απλά «σύρεται» από τις εξελίξεις.

Η βιαστική εγκατάλειψη του Μουμπάρακ – του ακρογωνιαίου λίθου της στρατηγικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και η «νομιμοποίηση» των Αδελφών Μουσουλμάνων, έστειλε αντιφατικά μηνύματα και προκάλεσε απορίες. Η επικράτηση του ριζοσπαστικού Ισλάμ στην Αίγυπτο, της ιδεολογίας που σύμφωνα με την αμερικανική επιτροπή για την διερεύνηση της 11/9 ενέπνευσε τον Οσάμα Μπιν Λάντεν, δεν ανησύχησε τη Δύση. Αντίθετα, η επιλογή της υποστήριξης και ενίσχυσης των ένοπλων ομάδων στη Συρία (του λεγόμενου Ελεύθερου Συριακού Στρατού), στις τάξεις του οποίου πολεμούν μουτζαχεντίν από το Ιράκ, τη Λιβύη, το Λίβανο και το Αφγανιστάν, επέτεινε τη σύγχυση για τις πραγματικές προθέσεις των συμμάχων.

Υπάρχουν «καλοί και κακοί» δικτάτορες; Θεωρητικά όχι, στον πραγματικό κόσμο όμως και ειδικότερα στο εύφλεκτο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής, υπάρχουν αναγκαίοι δικτάτορες. Η Δύση θα έπρεπε να πιέσει προς την κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων και της σταδιακής εκπαίδευσης των πολιτών στις δημοκρατικές διαδικασίες και όχι να ενθαρρύνει την απότομη μετάβαση. Ο κίνδυνος της επικράτησης των εξτρεμιστών, αλλά κυρίως η απειλή της πολυδιάσπασης μέσα από ανεξέλεγκτες ενδοθρησκευτικές συγκρούσεις, θα έπρεπε να μας ανησυχεί. Ιράκ, Λιβύη, Συρία είναι στα πρόθυρα της διάλυσης και της δημιουργίας πολλών νέων μικρών αποτυχημένων κρατών που θα προσφέρουν ασφαλές καταφύγιο σε τρομοκρατικές ομάδες. Μια ελεύθερη και ανοιχτή κοινωνία, ανεκτική με δημοκρατικούς θεσμούς, θα μπορούσε να είναι το αποτελεσματικότερο όπλο στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας -όμως θα πρέπει να γίνει με προσοχή.

Σήμερα, 11 χρόνια μετά, ο κόσμος μας δεν έχει γίνει ασφαλέστερος. Είχαμε κάποιες πραγματικές νίκες, έστω και με μεγάλο κόστος. Η απειλή δεν έχει εκλείψει, απλά η άμυνά μας έγινε αποτελεσματικότερη. Δυστυχώς, πολεμάμε εναντίον ενός «αόρατου» εχθρού που μπορεί με ευκολία να αλλάζει όνομα, περιβάλλον και δυναμική. Το μέλλον αναμένεται να διαμορφωθεί κυρίως από τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, μέσα σε ένα παράξενο και διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.